بیماری عجیب ترانه علیدوستی چیست؟ روایت تلخ بازیگر سینما از DRESS بیماری نادری که پوست بدنش را از بین برد

زی‌سان: ترانه علیدوستی، بازیگر شناخته‌شده سینمای ایران، در گفت‌وگو با پگاه آهنگرانی در مستند «ترانه» برای نخستین بار با جزئیات بیشتری از بیماری نادر و سختی سخن گفت که نزدیک به یک سال او را خانه‌نشین کرد. او از واکنشی دارویی صحبت کرد که به گفته خودش تمام پوست بدنش را از سر تا کف پا تحت تأثیر قرار داد؛ وضعیتی که باعث شد حتی چهره خودش را در آینه نشناسد و از دیده شدن در انظار عمومی دوری کند. اما بیماری ترانه علیدوستی دقیقاً چیست، چرا اتفاق می‌افتد و چگونه یک واکنش دارویی می‌تواند چنین آسیب گسترده‌ای به بدن وارد کند؟

تصاویر جدید ترانه عیلدوستی در مراسم بدرقه پدرش مرحوم حمید علیدوستی بار دیگر ماجرای بیماری پوستی او را در شبکه های خبری داغ کرد. 

ترانه علیدوستی از بیماری سخت و عجیب خود پرده برداشت

ترانه علیدوستی، بازیگر فیلم‌های مطرحی مانند «فروشنده»، «چهارشنبه‌سوری» و «من ترانه ۱۵ سال دارم»، پس از مدت‌ها دوری از فضای عمومی در مستند «ترانه» مقابل دوربین پگاه آهنگرانی نشست و درباره بخش دشواری از زندگی خود صحبت کرد؛ دورانی که نه‌تنها فعالیت حرفه‌ای او را متوقف کرد، بلکه حتی تصویرش از خودش را نیز تغییر داد.

او در این گفت‌وگو از بیماری نادری صحبت کرد که به گفته خودش واکنشی دارویی و بسیار شدید بوده است. علیدوستی درباره شدت این عارضه توضیح داد که تمام پوست بدنش، از سر تا کف پا، تحت تأثیر بیماری قرار گرفته بود.

او درباره تجربه روانی این دوران گفت که مدتی نمی‌توانسته خودش را در آینه بشناسد. این بازیگر تأکید کرد که مسئله صرفاً تغییر ظاهر یا زیبایی نبوده، بلکه احساس بیگانگی با چهره خودش تجربه‌ای بسیار دشوار برایش ایجاد کرده بود.

ترانه علیدوستی در بخشی از این روایت توضیح داد که برای نزدیک به یک سال از حضور در انظار عمومی دور مانده بود؛ زیرا نمی‌دانست آیا چهره‌اش دوباره به حالت قبلی بازمی‌گردد یا نه.

این دوری طولانی از نگاه او فقط یک تصمیم برای استراحت یا فاصله گرفتن از سینما نبود؛ دوره‌ای بود که باید با تغییرات شدید جسمی و روانی ناشی از بیماری کنار می‌آمد.

صحبت‌های ترانه درباره بیماری 

بیماری ترانه علیدوستی چیست؟ آشنایی با سندرم نادر DRESS

بیماری‌ای که پیش‌تر نام آن از سوی وکیل ترانه علیدوستی اعلام شده بود، سندرم DRESS است؛ یک واکنش شدید و نادر سیستم ایمنی بدن به بعضی داروها.

DRESS مخفف عبارت Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms است که در فارسی می‌توان آن را «واکنش دارویی همراه با ائوزینوفیلی و علائم سیستمیک» ترجمه کرد.

این بیماری برخلاف حساسیت‌های معمول دارویی، یک واکنش ساده پوستی نیست. در سندرم DRESS، سیستم ایمنی بدن در واکنش به یک داروی خاص، پاسخ التهابی گسترده‌ای ایجاد می‌کند که ممکن است علاوه بر پوست، اندام‌های داخلی بدن را نیز درگیر کند.

در این وضعیت، سلول‌های ایمنی به شکلی غیرطبیعی فعال می‌شوند و واکنش التهابی می‌تواند به بافت‌های مختلف بدن آسیب برساند.

از ویژگی‌های مهم این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بثورات و التهاب گسترده پوستی

• تب و تورم صورت

• افزایش برخی سلول‌های ایمنی خون به نام ائوزینوفیل‌ها

• تورم غدد لنفاوی

• احتمال التهاب و آسیب کبد

• احتمال درگیری کلیه، ریه و حتی قلب

شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت است و در موارد شدید می‌تواند جان بیمار را تهدید کند.

نکته عجیب درباره DRESS این است که علائم آن معمولاً بلافاصله پس از مصرف دارو ظاهر نمی‌شوند. در بسیاری از موارد، واکنش چند هفته پس از شروع مصرف داروی عامل بروز می‌کند؛ به همین دلیل ممکن است بیمار و حتی پزشک در ابتدا ارتباط میان دارو و علائم جدید را تشخیص ندهند.

چگونه یک دارو می‌تواند باعث از بین رفتن پوست بدن شود؟

پوست بزرگ‌ترین اندام بدن انسان است و فقط یک پوشش ظاهری محسوب نمی‌شود. این عضو از بدن در برابر میکروب‌ها، مواد شیمیایی و آسیب‌های محیطی محافظت می‌کند و در تنظیم دمای بدن و حفظ تعادل آب نیز نقش مهمی دارد.

در سندرم DRESS، واکنش شدید سیستم ایمنی می‌تواند باعث التهاب گسترده پوست شود. این التهاب ممکن است با قرمزی شدید، تورم، بثورات منتشر و در مواردی پوسته‌ریزی وسیع همراه باشد.

در بعضی بیماران، پوست حالتی شبیه التهاب فراگیر پیدا می‌کند و بخش‌های وسیعی از سطح بدن دچار تغییرات شدید می‌شوند.

به همین دلیل است که توصیف ترانه علیدوستی از بیماری‌اش، یعنی آسیب دیدن پوست از سر تا کف پا، با ماهیت واکنش‌های شدید پوستی در این سندرم قابل مقایسه است.

البته نباید تصور کرد که در همه بیماران مبتلا به DRESS پوست به یک شکل آسیب می‌بیند. شدت و نوع علائم پوستی متفاوت است و میزان درگیری اندام‌های داخلی نیز می‌تواند از بیماری به بیماری دیگر فرق داشته باشد.

آیا سندرم DRESS درمان دارد؟

بله، اما درمان آن ساده نیست و به تشخیص سریع، شناسایی داروی عامل و مراقبت پزشکی دقیق نیاز دارد.

نخستین اقدام در برخورد با این بیماری، شناسایی و قطع دارویی است که احتمال می‌رود عامل واکنش باشد. ادامه مصرف داروی محرک می‌تواند وضعیت بیمار را وخیم‌تر کند.

در موارد شدید، پزشکان ممکن است از داروهای کورتونی و سایر درمان‌های سرکوب‌کننده التهاب و فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی استفاده کنند. انتخاب روش درمان به میزان درگیری پوست و اندام‌های داخلی بستگی دارد.

بیمار ممکن است به آزمایش‌های مکرر خون، بررسی عملکرد کبد و کلیه و مراقبت طولانی‌مدت نیاز داشته باشد.

یکی از ویژگی‌های نگران‌کننده DRESS این است که حتی پس از کنترل علائم اولیه نیز احتمال بازگشت التهاب یا بروز عوارض دیررس وجود دارد. برخی بیماران ممکن است در ادامه با مشکلات خودایمنی، از جمله اختلالات تیروئید، روبه‌رو شوند.

مطالعه مروری منتشرشده در مجله Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice در سال ۲۰۲۲ نشان می‌دهد که DRESS یک واکنش حساسیتی شدید با سازوکار سلولی پیچیده است و در مواردی می‌تواند اندام‌های مختلف بدن را درگیر کند.

آیا بیماری ترانه علیدوستی به دلیل زندان ایجاد شد؟

پس از انتشار خبر بیماری ترانه علیدوستی در سال ۱۴۰۳، گمانه‌زنی‌های مختلفی درباره علت ابتلای او شکل گرفت. برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی احتمال دادند این بیماری به شرایط دوران بازداشت او ارتباط داشته باشد.

با این حال، اطلاعات رسمی منتشرشده درباره تشخیص پزشکی او چنین رابطه‌ای را تأیید نمی‌کند.

زهرا مینویی، وکیل ترانه علیدوستی، در اردیبهشت ۱۴۰۳ اعلام کرد که موکلش از مرداد ۱۴۰۲ به سندرم DRESS مبتلا شده و پزشکان علت آن را یک تداخل دارویی تشخیص داده‌اند.

او همچنین توضیح داد که ترانه علیدوستی پس از طی دوره‌های طولانی درمان، در مسیر بهبود نسبی قرار دارد.

بنابراین، هرچند بیماری او پس از آزادی از زندان تشخیص داده شد، نمی‌توان صرفاً بر اساس ترتیب زمانی، زندان یا اتفاقات دوران بازداشت را علت پزشکی این بیماری دانست.

چرا ترانه علیدوستی نزدیک به یک سال از چشم مردم پنهان شد؟

شاید یکی از انسانی‌ترین بخش‌های گفت‌وگوی ترانه علیدوستی با پگاه آهنگرانی، توضیحات او درباره تأثیر بیماری بر تصویر ذهنی‌اش از خودش باشد.

او در این گفت‌وگو توضیح داد که تغییرات شدید ظاهری باعث شده بود حتی هنگام نگاه کردن به آینه نیز نتواند چهره خودش را به‌درستی بشناسد.

برای بازیگری که سال‌ها با تصویرش در مقابل دوربین و نگاه مخاطبان زندگی کرده، چنین تجربه‌ای می‌توانست بسیار دشوار باشد. با این حال، علیدوستی تأکید کرد که مسئله اصلی برایش زیبایی نبود؛ بلکه مواجهه با چهره‌ای بود که دیگر برایش آشنا به نظر نمی‌رسید.

او تصمیم گرفت تا زمانی که وضعیت جسمی‌اش بهتر نشده و از بازگشت چهره خود اطمینان پیدا نکرده، از حضور در انظار عمومی فاصله بگیرد.

اکنون با انتشار مستند «ترانه»، بخشی از این تجربه شخصی برای نخستین بار از زبان خود او روایت شده است؛ تجربه‌ای که نشان می‌دهد بیماری‌های نادر دارویی گاهی فراتر از درد و علائم جسمی، می‌توانند زندگی اجتماعی، شغلی و روانی فرد را نیز به‌شدت تحت تأثیر قرار دهند.

ماجرای ترانه علیدوستی یادآور این واقعیت است که حتی داروهایی که برای درمان بیماری‌ها تجویز می‌شوند، در موارد نادر می‌توانند واکنش‌های بسیار شدید و غیرمنتظره‌ای در بدن ایجاد کنند. سندرم DRESS یکی از همین عوارض نادر اما جدی است؛ بیماری‌ای که شناخت به‌موقع آن می‌تواند در جلوگیری از آسیب‌های بیشتر و نجات جان بیمار اهمیت زیادی داشته باشد.