جزئیات حمله جدید آمریکا به قشم؛ چه اهدافی در بزرگ‌ترین جزیره ایران هدف قرار گرفتند؟
جزیره قشم بار دیگر به کانون تحولات نظامی در خلیج فارس تبدیل شده است. گزارش‌ها از وقوع چند انفجار در این جزیره حکایت دارند؛ هم‌زمان، رسانه‌های آمریکایی از حملات محدود ارتش این کشور به اهدافی در قشم خبر داده‌اند. مقام‌های آمریکایی این عملیات را اقدامی دفاعی در واکنش به تهدید نیروهای خود و تحولات نظامی در تنگه هرمز توصیف کرده‌اند. اما آنچه این حادثه را مهم‌تر می‌کند، گزارش‌هایی درباره ادامه حملات اعلام‌نشده آمریکا علیه اهدافی در ایران طی هفته‌های گذشته است؛ حملاتی که در شرایطی انجام شده‌اند که واشنگتن همچنان از احتمال توافق دیپلماتیک با تهران سخن می‌گوید.
انفجارهای قشم؛ گزارش‌ها از حمله جدید آمریکا چه می‌گویند؟
بامداد سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، گزارش‌هایی درباره شنیده‌شدن چند انفجار در جزیره قشم منتشر شد. خبرگزاری ایرنا نیز از وقوع انفجارهایی در این منطقه خبر داد و گزارش‌هایی درباره مشاهده هواپیما بر فراز جزیره از سوی برخی شاهدان محلی منتشر شد.
در همان ساعات، رسانه‌های آمریکایی از جمله وال‌استریت ژورنال گزارش دادند که ارتش ایالات متحده روز دوشنبه حملاتی را علیه اهدافی در جزیره قشم انجام داده است.
بر اساس این گزارش‌ها، عملیات یادشده محدود بوده و مقام‌های آمریکایی آن را بخشی از اقدامات نظامی برای مقابله با تهدیدهای موجود علیه نیروهای این کشور و کشتی‌های تجاری در منطقه معرفی کرده‌اند.
اهمیت این خبر تنها به وقوع یک حمله محدود نمی‌شود؛ زیرا گزارش وال‌استریت ژورنال از وجود مجموعه‌ای از عملیات‌های مشابه در هفته‌های گذشته حکایت دارد که واشنگتن ترجیح داده بود درباره آن‌ها اطلاع‌رسانی عمومی نکند.
آمریکا چرا قشم را هدف قرار داد؟
بر اساس روایت مقام‌های آمریکایی که رسانه‌هایی مانند وال‌استریت ژورنال و شبکه‌های خبری آمریکا منتشر کرده‌اند، حمله اخیر در ارتباط با افزایش تنش‌های نظامی در تنگه هرمز انجام شده است. در یکی از حوادث گزارش‌شده، نیروهای ایرانی یک موشک زمین‌به‌هوا به سمت یک هواپیمای آمریکایی شلیک کرده‌اند و هواپیمای آمریکایی نیز در واکنش به این اقدام پاسخ داده است.
همچنین در گزارش وال‌استریت ژورنال به حادثه دیگری اشاره شده که طی آن، نیروهای آمریکایی یک موشک منتسب به سپاه پاسداران را رهگیری کرده‌اند؛ موشکی که به گفته یک مقام آمریکایی از جزیره قشم شلیک شده و کشتی‌های تجاری را هدف قرار داده بود.
البته جزئیات این ادعاها به‌طور مستقل تأیید نشده و روایت منتشرشده از سوی مقام‌های آمریکایی است.
چرا جزیره قشم اهمیت نظامی دارد؟
قشم صرفاً بزرگ‌ترین جزیره ایران نیست؛ موقعیت جغرافیایی آن باعث شده این منطقه در معادلات امنیتی خلیج فارس و تنگه هرمز جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.
این جزیره در نزدیکی ورودی تنگه هرمز قرار گرفته است؛ آبراهی راهبردی که بخش مهمی از تجارت جهانی نفت از آن عبور می‌کند. هرگونه اختلال در امنیت این مسیر می‌تواند پیامدهایی فراتر از منطقه داشته باشد و بازارهای انرژی و حمل‌ونقل دریایی را تحت تأثیر قرار دهد.
وال‌استریت ژورنال در گزارش خود به وجود تأسیسات زیرزمینی موشکی، پایگاه دریایی و یک مجموعه بزرگ آب‌شیرین‌کن در قشم اشاره کرده است.
همین موقعیت جغرافیایی و زیرساخت‌های راهبردی باعث شده است که تحولات نظامی در این جزیره با حساسیت زیادی دنبال شود. آمریکا نیز در دوره‌های قبلی درگیری، قشم را در فهرست اهداف خود قرار داده بود.
حملات محدود آمریکا؛ مقدمه بازگشت به جنگ یا اقدامی دفاعی؟
به گفته یکی از مقام‌های آمریکایی، واشنگتن عمداً از اعلام عمومی برخی حملات خودداری کرده تا این اقدامات به‌عنوان نشانه‌ای از آغاز دوباره عملیات نظامی گسترده علیه ایران برداشت نشود.
این در حالی است که طی هفته‌های گذشته، دولت آمریکا گزینه‌های مختلفی را برای مواجهه با ایران بررسی کرده است؛ از افزایش فشارهای اقتصادی و محدودیت‌های تجاری گرفته تا احتمال انجام حملات هوایی بیشتر.
گزارش‌های پیشین وال‌استریت ژورنال همچنین از آماده‌سازی مقدمات نظامی برای عملیات احتمالی گسترده‌تر و انتقال تجهیزات دفاع موشکی و مهمات بیشتر به منطقه حکایت داشتند.
با این حال، حمله اخیر به قشم از سوی مقام‌های آمریکایی در چارچوب یک عملیات محدود و دفاعی توصیف شده و به‌تنهایی نمی‌توان آن را نشانه قطعی از آغاز دوباره یک جنگ گسترده دانست.
هم‌زمانی حمله قشم با اظهارات ترامپ درباره مذاکره با ایران
این حمله در شرایطی اتفاق افتاده که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در اظهارات اخیر خود از احتمال دستیابی به توافق با ایران سخن گفته است.
ترامپ روز دوشنبه، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره احتمال حمله مجدد به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، پاسخ منفی داد. او همچنین مدعی شد که آمریکا در جنگ قبلی با ایران پیروز شده و ماه‌هاست درگیری گسترده‌ای وجود نداشته است.
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز از پیشرفت‌هایی در مسیر مذاکرات سخن گفته و احتمال ادامه تلاش‌های دیپلماتیک را مطرح کرده است.
در سوی دیگر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرده است که خواسته‌های تهران برای رسیدن به توافق روشن و مشخص است و تصمیم‌گیری درباره ادامه مسیر دیپلماسی به واشنگتن بستگی دارد.
در همین حال، مقام‌های ایرانی پیش‌تر هشدار داده‌اند که در صورت ازسرگیری حملات آمریکا، پاسخ تهران محدود به یک منطقه نخواهد بود.
آیا حمله به قشم به معنای آغاز دوباره جنگ است؟
در حال حاضر، اطلاعات منتشرشده درباره حمله اخیر برای نتیجه‌گیری قطعی درباره آغاز یک عملیات نظامی گسترده کافی نیست. مقام‌های آمریکایی بر محدودبودن این حملات تأکید کرده‌اند و هم‌زمان، نشانه‌هایی از ادامه تلاش‌های دیپلماتیک میان دو طرف دیده می‌شود.
با این حال، وقوع انفجارها در قشم و گزارش‌های مربوط به حملات اعلام‌نشده در هفته‌های گذشته نشان می‌دهد که سطح تنش نظامی در اطراف تنگه هرمز همچنان بالاست.
نکته مهم دیگر، نبود اطلاعات دقیق و تأییدشده درباره میزان خسارات احتمالی، محل اصابت‌ها و تلفات انسانی حمله اخیر است. تا زمان انتشار گزارش‌های اولیه، جزئیات مستقلی در این زمینه منتشر نشده بود.
بنابراین، آنچه فعلاً می‌توان با اطمینان بیشتری گفت این است که قشم بار دیگر در مرکز توجه تحولات نظامی منطقه قرار گرفته و هم‌زمانی فشار نظامی و تلاش‌های دیپلماتیک، آینده تنش میان تهران و واشنگتن را همچنان نامشخص نگه داشته است.
