پزشکیان در گفتوگو با سیبیاس: اگر آمریکا آخرین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را بپذیرد، ایران به چیزی که به آن متعهد شویم، پایبند خواهد بود
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در پاسخ به این پرسش که آیا حاضر بود این هفته در نیویورک با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دیدار کند، گفت میان ایران و آمریکا «فضای بیاعتمادی» شکل گرفته است.
به گزارش «انتخاب»؛ پزشکیان در گفتوگویی با برنامه «Face the Nation» شبکه CBS که روز جمعه انجام شد، گفت پیش از هر چیز باید مشخص شود «دقیقاً درباره چه چیزی میخواهیم به تفاهم برسیم». او در ادامه به موارد متعددی اشاره کرد که به گفته او آمریکا در حالی که دو کشور در حال مذاکره بودند، به ایران حمله کرده است.
با این حال، او گفت اگر آمریکا آخرین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را بپذیرد، ایران «به هر چیزی که به آن متعهد شویم، پایبند خواهد بود».
وزیر امور خارجه ایران این هفته پیشنهادی ارائه کرد که بر اساس آن، تنگه هرمز پس از هفت روز بازگشایی شود و مذاکرات با آمریکا بهعنوان گامی اولیه برای دستیابی به یک توافق نهایی هستهای از سر گرفته شود. آمریکا هنوز به این پیشنهاد که در جریان مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک اعلام شد، پاسخ نداده است.
ترامپ پیشتر از آمادگی خود برای دیدار با مقامهای ایرانی در نیویورک سخن گفته بود. اگرچه مقامهای ارشد دولت ترامپ از طریق میانجیها مذاکرات غیرمستقیمی با مقامهای ایرانی انجام دادند، خود رئیسجمهور آمریکا با مقامهای ایرانی دیدار نکرد.
ترامپ در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت درباره ایران «باید یک تصمیم بزرگ بگیرد»؛ اینکه با ایران به توافق برسد یا این کشور را «نابود کند». او همچنین پیشبینی کرد که دو طرف تا بعد از انتخابات میاندورهای آمریکا به توافق نخواهند رسید.
پزشکیان گفت دیدار مستقیم با ترامپ برای او دشوار خواهد بود و به «فضای بیاعتمادی که میان ایران و آمریکا شکل گرفته است» اشاره کرد.
او گفت: «تا زمانی که آنها دست از اقداماتی که هر روز علیه ما اعمال میکنند برندارند، اعتماد کردن به آنها دشوار است. هر روز تحریمهای بیشتری علیه ما اعمال میکنند. هر روز ما را تهدید میکنند. هر روز به ما حمله میکنند؛ و به آنچه خودشان بهصورت مکتوب متعهد شدهاند، پایبند نیستند؛ بنابراین اگر وارد مذاکره شوند، آیا واقعاً به تعهدات خود عمل خواهند کرد؟»
مارگارت برنان از پزشکیان پرسید ایران چه زمانی انتظار دارد آمریکا به پیشنهاد تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات پاسخ دهد.
پزشکیان گفت: «اگر این پیام به رئیسجمهور آمریکا، یا مصاحبهکنندگان و افرادی که درگیر مذاکرات هستند، برسد، طبیعتاً روند از همان روزی که آنها آن را بپذیرند، آغاز خواهد شد.»
او آمریکا را عامل فروپاشی توافق آتشبس موسوم به «یادداشت تفاهم» یا MOU در تابستان دانست؛ توافقی که پس از هدف قرار گرفتن کشتیهای تجاری توسط ایران و پاسخ آمریکا با حملات به ایران از بین رفت.
آمریکا اصرار دارد ایران نباید بر آبراههای منتهی به تنگه هرمز، از جمله آبراههایی که از قلمرو عمان عبور میکنند، کنترل داشته باشد و همچنین نباید برای کشتیهای عبوری عوارض دریافت کند. ایران نیز خواستار آن شده است که کشتیها برای عبور مجوز دریافت کنند و از مسیر کشتیرانی مورد تأیید ایران استفاده کنند.
پزشکیان درباره توافق اولیه ایران و آمریکا گفت: «اگر آنها مطابق آن چارچوب عمل کنند، فکر میکنم همه ما به آن پایبند خواهیم بود.»
توافق آتشبس ۶۰ روزه که در ماه ژوئیه فروپاشید، با هدف فراهم کردن زمان برای ایران و آمریکا جهت مذاکره درباره آینده برنامه هستهای ایران طراحی شده بود؛ موضوعی پیچیده که دو طرف برای دستیابی به توافق بر سر آن با مشکلات زیادی مواجه بودهاند.
ایران در سالهای اخیر اورانیوم را تا سطوحی نزدیک به درجه تسلیحاتی غنیسازی کرده است. تهران در حالی که هرگونه علاقه به ساخت سلاح هستهای را رد میکند، حاضر نشده است غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل کنار بگذارد.
ترامپ پیشتر گفته است ایران باید غنیسازی اورانیوم را متوقف کند؛ موضعی سختگیرانهتر از توافق هستهای دوران اوباما که به ایران اجازه میداد در سطح پایین غنیسازی انجام دهد، اما اندازه برنامه هستهای ایران را محدود میکرد و بازرسیهای بینالمللی را نیز مجاز میدانست.
پزشکیان به برنان گفت ایران اکنون اجازه ورود بازرسان هستهای سازمان ملل به کشور را خواهد داد.
او در پاسخ گفت: «این کاملاً درست است.»
برنان یادآور شد که بازرسان سازمان ملل از آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در تلاش قبلی خود برای ورود، به دسترسی کامل دست پیدا نکرده بودند.
برنان بار دیگر پرسید: «آیا کشور شما اکنون اجازه ورود بازرسان تسلیحاتی را خواهد داد؟»
پزشکیان دوباره پاسخ داد: «این کاملاً درست است» و افزود: «اگر آنها بخواهند وارد شوند و بازرسی انجام دهند، میتوانیم در جریان مذاکرات درباره این موضوع مشخص، به توافقها و تفاهمهایی برسیم.»
در عین حال، پزشکیان مدعی شد ایران در تلاش برای ساخت سلاح هستهای نیست.
او گفت: «توسعه سلاحهای هستهای حرام است.» پزشکیان با استفاده از واژه «حرام» تأکید کرد که حتی اگر برخی افراد در ایران خواهان ساخت سلاح هستهای باشند، «از نظر دینی اجازه ندارند این مسیر را دنبال کنند.»
برنان از پزشکیان درباره ارتباطات او با رهبر جمهوری اسلامی ایران، پرسید.
رئیسجمهور ایران تأکید کرد رهبر جدید «هیچ مشکل یا چالش خاص و جاری از نظر سلامتی ندارد» و گفت آخرین دیدار آنها دو بار انجام شده که یکی از این دیدارها بیش از هفت ساعت طول کشیده است.
پزشکیان گفت: «ما آن ساعتهای طولانی نشسته بودیم و زاویه و وضعیت نشستنمان را تغییر میدادیم، چون عادت نداشتیم اینقدر طولانی بنشینیم.»
او افزود: «از نظر پزشکی، او کاملاً سالم است» و گفت جراحات صورت و پاهای مجتبی خامنهای بهبود یافته است.
پزشکیان تأکید کرد: «این را از من بهعنوان یک پزشک بشنوید و بپذیرید. او هیچ مشکلی ندارد.»
وقتی از پزشکیان پرسیده شد آیا مجتبی خامنهای در زمینه دیپلماسی به او مشاوره میدهد، رئیسجمهور توضیح داد که تیمی متشکل از «شش عضو از سازمانهای مختلف، نیروهای امنیتی، نمایندگان مجلس و دستگاههای دولتی» وجود دارد که درباره روندهای تصمیمگیری به مذاکره و رایزنی میپردازند و تصمیمات را از طریق هماهنگی اتخاذ میکنند.
برنان گفت حضور ایرانیها در کشوری که ایران با آن در جنگ است، قابل توجه است؛ بهویژه آنکه چند ماه قبل، آنها در پناهگاهها بودند.
پزشکیان در پاسخ گفت: «ما چند ماه پیش در پناهگاه نبودیم. چطور کشور را اداره میکردیم؟»
او افزود: «اینطور نیست که ما در پناهگاه بوده باشیم. اگر در پناهگاه بودیم، هیچ کاری انجام نمیشد.»
