سی ان ان: تقابل تهران و واشنگتن به نقطه سرنوشتساز رسید
برترینها: سیانان در گزارشی تازه، از شکلگیری یک «بنبست خطرناک» در تنگه هرمز میان ایران و آمریکا خبر داده است؛ شرایطی که به گفته تحلیلگران، با وجود پرهیز دو طرف از جنگ تمامعیار، همچنان خطر تشدید تنش را حفظ کرده است.
آرامش یک ماهه در جنگ بین ایران و ایالات متحده این هفته با تبادل آتش مجدد به پایان رسید و منطقه را به بنبست نظامی خطرناک و احتمالاً ناپایدار بازگرداند.
ارتش ایالات متحده روز سهشنبه دوباره به ایران حمله کرد و تهران را بر آن داشت تا به اردن، بحرین و کویت حمله کند، برخلاف هشدار دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا مبنی بر اینکه هرگونه تلافیجویی باعث میشود ایران «ضربه بسیار سختتری» بزند.
این تبادلات محدود بود، برخلاف حملات شدیدتری که بیش از یک ماه پیش رخ داد، که به گفته کارشناسان نشاندهندهعدم تمایل هر دو طرف برای بازگشت به جنگ تمام عیار است.
براساس این گزارش، دنی سیترینوویچ، رئیس سابق شاخه ایران اطلاعات نظامی اسرائیل، در پستی در X گفت: «تاکنون، هر دو طرف حملات خود را عمدتاً بر اهداف نظامی به جای اهداف غیرنظامی یا انرژی متمرکز کردهاند؛ و علیرغم تهدیدات مقامات ارشد ایرانی، تهران حملات علیه عربستان سعودی یا امارات را از سر نگرفته است.»
با این وجود، وضعیت فعلی خطرناک است و امکان محاسبه اشتباه وجود دارد که خطر بازگشت هر دو طرف به درگیری تمام عیار را به همراه دارد.
حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در اندیشکده «گروه بینالمللی بحران» (ICG)، به بکی اندرسون از شبکه سیانان گفت که هیچیک از طرفین خواهان بازگشت به جنگ تمامعیار نیستند.
رئیسجمهور آمریکا گفته است که تمایلی به مذاکره با ایران ندارد. ترامپ ادعا کرد: «اصلاً برایم مهم نیست اگر آنها توافقی را امضا کنند که از نظر خودشان بیارزش است»؛ او همچنین مدعی شد که وضعیت فعلی آمریکا را «بسیار بیشتر» میپسندد.
اما فراتر از لفاظیها، آمریکاییها در بحبوحه نارضایتی عمومی گسترده از مناقشهای که بنا بر گزارشها تا ماه ژوئیه حدود ۴۰ میلیارد دلار برای واشنگتن هزینه داشته است، سنگینیِ بهای این جنگ را احساس میکنند.
این جنگ آمریکاییها را متلاطم کرده است. دولت ترامپ ممکن است تصور کند که در تنگه هرمز به پیروزی دست یافته است. طبق ادعای دو مقام آمریکاییِ مطلع از این عملیات، ارتش ایالات متحده روز سهشنبه ۴۰ کشتی تجاری حامل ۱۸ میلیون بشکه نفت را در عبور از این آبراه اسکورت کرد؛ رقمی که بالاترین میزان ثبتشده در شرایط جنگی محسوب میشود.
با این حال، این اقدام وضعیت کلی را بهبود نبخشیده است. اگرچه قیمت جهانی نفت روز پنجشنبه اندکی کاهش یافت، اما همچنان در سطحی بالا قرار دارد.
در ادامه این گزارش آمده است: بر اساس دادههای «انجمن خودروی آمریکا» (AAA)، میانگین کشوری قیمت بنزین در ایالات متحده در حال حاضر ۴.۱۴ دلار برای هر گالن است، در حالی که این رقم یک سال پیش ۳.۱۹ دلار بود.
در همین حال، میزان نفت موجود در «ذخایر استراتژیک نفت ایالات متحده» طی ماههای اخیر به شدت کاهش یافته و به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۸۳ رسیده است؛ چرا که دولت ترامپ همچنان برای به حداقل رساندن پیامدهای جنگ، از این ذخایر اضطراری استفاده میکند.
روز پنجشنبه، جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نه توانست زمانبندی مشخصی برای پایان جنگ با ایران ارائه دهد و نه تاریخی را برای کاهش قیمت بنزین به سطوح پیش از جنگ تعیین کند؛ او در عوض تلویحاً گفت که پایان دادن به این درگیری به خودِ ایران بستگی دارد.
از منظر نظامی، ایالات متحده در حال مصرف سریع ذخایر تسلیحاتی و بهکارگیری تجهیزات نظامی پرهزینه است. ماه گذشته، چندین منبع آگاه به سیانان گفتند که ارتش آمریکا تقریباً ۸۰ درصد از موشکهای رهگیرِ یک سامانه کلیدی دفاع موشکی خود را مصرف کرده است.
بر اساس اطلاعات دو منبع آگاه از گزارش موجودی تسلیحات، ارتش آمریکا از زمان آغاز جنگ تاکنون، نزدیک به چهارپنجم از ذخایر موشکی «تاد» (THAAD) و تقریباً نیمی از موشکهای رهگیر سامانه «پاتریوت» خود را (در مقایسه با آمار پیش از جنگ) مصرف کرده است.
براساس این گزارش، ترامپ بعداً مدعی شد که ایالات متحده از «مقادیر عظیمی» مهمات برخوردار است، اما اذعان کرد که موجودی برخی انواع مهمات در وضعیت «محدودتری» قرار دارد.
میزان کلی محبوبیت رئیسجمهور در ماههای اخیر کاهش یافته است و بسیاری از نحوه مدیریت او در مناقشه با ایران انتقاد دارند.
نتایج نظرسنجی دانشگاه ماساچوست (UMass) در امهرست که روز دوشنبه منتشر شد، نشان میدهد که بیش از دوسومِ آمریکاییهای شرکتکننده در این نظرسنجی، عملکرد ترامپ در قبال این جنگ را تأیید نمیکنند. بر اساس این نظرسنجی، میزان کلی محبوبیت او به ۳۲ درصد رسیده است.
روزنامه واشنگتنپست در پایان هفته به نقل از منابعی که از ارزیابی اخیرِ تهیهشده برای رئیس پنتاگون آگاه بودند، گزارش داد که شماری از فرماندهان نظامی آمریکا به پیت هگسث، وزیر دفاع، هشدار دادهاند که تداوم عملیاتهای گسترده علیه ایران غیرقابلدوام است و توانایی ایالات متحده برای مقابله با تهدیدها در سایر نقاط جهان را تضعیف میکند. شبکه سیانان مستقلاً این گزارش را تأیید نکرده است
حمیدرضا عزیزی از «گروه بینالمللی بحران» (ICG) گفت که رفتار ایران و همچنین سرعت و دامنه واکنش آن به آخرین حملات آمریکا نشان میدهد که تهران به جای تسلیم شدن، مسیر پاسخ دادن را در پیش گرفته است.
به گفته کارشناسان، دلیل این امر آن است که تهران نمیتواند نظم حاکمی را که به نظر میرسد ترامپ قصد دارد در تنگه هرمز تحمیل کند، بپذیرد.
طبق این گزارش، سیترینوویچ گفت: «وقایع چند روز اخیر وضعیت تنگه هرمز را شفافتر کرده و شکافی بنیادین را میان رویکردهای آمریکا و ایران در قبال رویارویی کنونی آشکار میسازد.»
سیترینوویچ در شبکه اجتماعی «ایکس» مدعی شد: در حالی که به نظر میرسد واشنگتن تلاش میکند از تشدید تنشهای نظامی (کینتیک) پرهیز کرده و درگیری را در حوزه اقتصادی محدود نگه دارد، ایران استراتژی معکوسی را دنبال میکند.
ایران بارها اعلام کرده است که اگر واشنگتن به تعهدات خود ذیل تفاهمنامه امضاشده در ماه ژوئن بازگردد، آماده بازگشت به میز مذاکره است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز سهشنبه در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان گفت: «صراحتاً اعلام میکنم که اگر ایالات متحده به تعهدات خود در چارچوب تفاهمنامه مذکور بازگردد، جمهوری اسلامی ایران نیز بلافاصله اقدام متقابل انجام خواهد داد.».
اما ترامپ مدعی شده است که از وضعیت کنونی راضی است.
ترامپ سهشنبه شب، پس از اقدام تلافیجویانه ایران در پی حملات آمریکا، در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «من به دنبال آن نیستم که ایران را به زور پای میز مذاکره بکشانم. وضعیت فعلی ما را که در آن کنترل تقریباً کاملی بر تنگه هرمز داریم بسیار بیشتر میپسندم.»
سیترینوویچ در «ایکس» نوشت که اگرچه هم ایران و هم آمریکا «خطرات تشدید کنترلنشده تنش را درک میکنند»، اما همچنان «به بالا رفتن از پلههای تشدید تنش ادامه میدهند.»
او گفت: «مشکل اینجاست که بعید است این تعادل پایدار بماند.»
منبع: فرارو
