رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز»؛ مانور نظامی – دریایی در حساسترین دوران و در بااهمیتترین گذرگاه تجاری جهان
زیسان: دیروز ۲۸ بهمن ماه ۱۴۰۴ جمهوری اسلامی ایران رزمایش گستردهای با نام رسمی «کنترل هوشمند تنگه هرمز» را در یکی از حساسترین و راهبردیترین گذرگاههای جهانی برگزار کرد؛ مانوری دریایی که پیامهای سیاسی و نظامی قدرتمندی برای منطقه و فراتر از آن داشت.
به گزارش زیسان، رزمایش نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از ۱۶ فوریه (۲۷ بهمن) تحت عنوان «کنترل هوشمند تنگه هرمز» (Smart Control of the Strait of Hormuz) در آبهای تنگه هرمز آغاز شد. این تمرین با حضور یگانهای مختلف نیروی دریایی سپاه و تحت نظارت مستقیم فرماندهی کل سپاه عملیاتی شد و هدف آن آزمایش سطح آمادگی، سناریوهای پاسخ به تهدیدات و بهکارگیری تاکتیکهای تازه در آبراهی است که بیش از ۲۰ درصد نفت خام جهان از آن عبور میکند.
بر اساس گزارشها، این رزمایش در بحبوحه دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو انجام شد؛ زمانی که تنشهای منطقهای در بالاترین سطح در سالهای اخیر قرار گرفته است.
چه اتفاقاتی در رزمایش افتاد؟
تمرینهای تاکتیکی و کنترل اطلاعاتی
یگانهای دریایی سپاه در محورهای مختلف تمریناتی را اجرا کردند که شامل واحدهای واکنش سریع، ضدتهدید و نظارت ۲۴ ساعته بر سطح، زیرسطح و هوا میشد. فرمانده نیروی دریایی سپاه با تأکید بر «چیرگی اطلاعاتی» بر تنگه هرمز گفت که تمرینها بهمنظور سنجش توان پاسخ به تهدیدات مختلف طراحی شدهاند.
انجام تمرینات با مهمات واقعی و تاکتیکهای جدید
گزارشهای رسانهای همچنین از استفاده از تجهیزات جدید و تاکتیکهای بهروز رزمی در این مانور خبر دادند، از جمله بهکارگیری پهپادها و شناورهای سبک مسلح که توانمندیهای نظامی ایران را در عرصه دریایی نشان میدهد.
بسته شدن موقت تنگه هرمز
یکی از مهمترین و کمسابقهترین بخشهای این رزمایش، بسته شدن بخشهایی از تنگه هرمز برای چند ساعت بود. مقامات نظامی ایران اعلام کردند این اقدام بهمنظور «ملاحظات ایمنی و دریانوردی در حین رزمایش» انجام شد و این برای نخستین بار پس از بیش از سه دهه است که چنین بستهبندی انجام میشود.
فرمانده نیروی دریایی سپاه با اشاره به تصمیمگیری درباره بستن تنگه در سطح رهبری، گفت که اگر لازم شود این نیرو آماده انجام آن در کوتاهترین زمان است؛ پیامی روشن به رقبا و قدرتهای منطقهای.
آیا روسیه و چین مشارکت کردند؟
در حالی که بخش اصلی رزمایش توسط نیروی دریایی سپاه اجرا شد، اعلام شد که روسیه و چین نیز کشتیهای خود را برای شرکت در تمرینهای مشترک به تنگه هرمز فرستادهاند و این اقدام در راستای پروژههای بزرگتر همکاریهای دریایی مشترک عنوان شد.
نیکلای پاتروشف، دستیار رئیسجمهور روسیه، در مصاحبهای گفت که کشتیهای جنگی روسیه، چین و ایران برای رزمایشهایی در تنگه هرمز اعزام شدهاند که بخشی از تمرینهای منطقهای موسوم به «Maritime Security Belt ۲۰۲۶» است و هدف آن تقویت امنیت خطوط حملونقل دریایی اعلام شده است.
با این حال رسانههای رسمی هنوز اعلام نکردهاند که ناوگان روسی و چینی دقیقا در تمرین اصلی سپاه مشارکت عملیاتی داشتهاند یا در چارچوب مانورهای جداگانه ادامه خواهند داد.
پیام و اهمیت راهبردی
رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» بیش از یک مانور نظامی ساده بود؛ این نمایشی از توان عملیاتی، آمادگی رزمی و پیام سیاسی ایران به بازیگران منطقهای و جهانی بود:
نمایش تسلط نظامی در تنگهای که قلب تجارت جهانی انرژی است و بیش از ۲۰ درصد نفت جهانی از آن عبور میکند.
آزمون تاکتیکها و تجهیزات تازه و افزایش سطح آمادگی نیروی دریایی سپاه برای سناریوهای گوناگون تهدید.
پیام سیاسی به رقبا و ایالات متحده؛ رزمایش در زمان محوری حساس مذاکرات انجام شد که میتواند تلاشی برای افزایش اهرم فشار در سطح دیپلماتیک تلقی شود.
کارشناسان بینالمللی میگویند بسته شدن موقت تنگه هرمز میتواند بازتابهای اقتصادی در بازار انرژی جهانی داشته باشد و نشاندهنده آمادگی تهران برای استفاده از ابزارهای راهبردی در شرایط بحران است.
به گزارش زیسان، رزمایش سپاه پاسداران در تنگه هرمز، با پیامهای امنیتی، سیاسی و راهبردی قوی، نمونهای از افزایش نقش ایران در نظم امنیتی منطقهای است و نشان میدهد تهران به دنبال آن است که توان دریایی خود را در یکی از حساسترین نقاط جهان به نمایش بگذارد.
حضور احتمالی ناوگان روسیه و چین، هرچند جزئیات عملیاتی آن روشن نیست، بخشی از تلاشهای گستردهتر برای تقویت همکاریهای فرامنطقهای در عرصه امنیت دریایی بهشمار میرود.
