کشته شدن معروفترین رهبر کارتلهای مواد مخدر توسط ارتش مکزیک؛ اِل مِنچو کیست و چگونه به مخوفترین امپراتور مواد مخدر تبدیل شد؟
زیسان: نمسیو روبن اوسگرا سروانتس، که بیشتر با لقب «ال منچو» (El Mencho) شناخته میشود، یکی از قدرتمندترین و در عین حال گریزانترین چهرههای جرایم سازمانیافته معاصر به شمار میرود. او بهعنوان رهبر اصلی کارتل «نسل جدید خالیسکو» (CJNG)، بر گسترش سریع امپراتوریای نظارت داشته که در قرن بیستویکم، چشمانداز امنیتی مکزیک را دگرگون کرده است.
به گزارش زیسان، ال منچو که در اوایل دهه ۲۰۰۰ از گمنامی نسبی بیرون آمد، با تکیه بر خشونت حسابشده، اتحادهای راهبردی و درک دقیق از شبکههای فراملی قاچاق مواد مخدر به قدرت رسید. نام او امروز با نظامیسازی کارتلهای مکزیکی و تشدید درگیری میان گروههای تبهکار و دولت گره خورده است.
زندگی اولیه و ورود به دنیای جرم
به گزارش زیسان، ال منچو در ۱۷ ژوئیه ۱۹۶۶ در ایالت روستایی میچوآکان مکزیک متولد شد؛ منطقهای که سالها با مهاجرت گسترده و فرصتهای اقتصادی محدود شناخته میشود. او مانند بسیاری از جوانان مناطق محروم، مدتی در مزارع کشاورزی کار کرد و سپس برای یافتن فرصتهای بهتر به ایالات متحده رفت. در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، به دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر در آمریکا بازداشت شد و در نهایت به مکزیک اخراج گردید.
پس از بازگشت، به گروههای جنایتکار محلی پیوست و در ابتدا با کارتل «میلنیو» همکاری داشت؛ گروهی منطقهای که در غرب مکزیک فعالیت میکرد. او با نشان دادن وفاداری و بیرحمی، بهتدریج در ساختار این سازمان پیشرفت کرد. زمانی که کارتلهای بزرگتر بر اثر اختلافات داخلی و فشارهای امنیتی دچار انشعاب شدند، ال منچو از این بیثباتی بهره برد. در اواخر دهه ۲۰۰۰، او در شکلگیری کارتل «نسل جدید خالیسکو» نقش کلیدی داشت و خود را بهعنوان رهبر بلامنازع آن تثبیت کرد.
گسترش و نظامیسازی کارتل نسل جدید خالیسکو
به گزارش زیسان، در دوران رهبری ال منچو، CJNG از یک گروه منطقهای به یکی از قدرتمندترین سازمانهای جنایی مکزیک تبدیل شد. برخلاف کارتلهای قدیمیتر که بیشتر بر عملیات مخفیانه تکیه داشتند، این کارتل به نمایش آشکار قدرت شهرت یافت. استفاده از کاروانهای مسلح سنگین، خودروهای زرهی و حملات هماهنگ علیه رقبا و نیروهای امنیتی، از ویژگیهای شاخص آن بود.
مدل عملیاتی کارتل بر گسترش سریع قلمرو استوار بود. CJNG با ترکیبی از خشونت افراطی و رشوهدهی راهبردی، مسیرهای قاچاق در ایالتهای مختلف مکزیک را تحت کنترل گرفت و شبکههای توزیع بینالمللی تا ایالات متحده، اروپا و آسیا ایجاد کرد. این سازمان فعالیت خود را از قاچاق کوکائین و متآمفتامین فراتر برد و وارد تولید فنتانیل، قاچاق انسان و سرقت سوخت نیز شد.
سبک رهبری ال منچو مبتنی بر تمرکز قدرت در رأس و اعطای انعطاف عملیاتی به فرماندهان منطقهای بود. فرماندهان محلی تا حدی اختیار داشتند، اما وفاداری بهشدت کنترل میشد. این ساختار به کارتل اجازه داد حتی در برابر فشارهای نظامی گسترده نیز تابآوری نشان دهد. گسترش CJNG با افزایش چشمگیر خشونت در مناطق مختلف مکزیک همراه شد و درگیریهای مسلحانه، ترورها و نمایشهای علنی خشونت بیشتر شد.
تعقیب بینالمللی و تأثیر جهانی
به گزارش زیسان، با گسترش فعالیتهای CJNG، نظارت و فشارهای بینالمللی نیز افزایش یافت. دولت ایالات متحده این کارتل را بهعنوان یک سازمان بزرگ جنایی فراملی معرفی کرد و پاداشهای قابلتوجهی برای اطلاعات منجر به دستگیری ال منچو تعیین شد؛ موضوعی که جایگاه او را بهعنوان یکی از تحت تعقیبترین افراد جهان نشان میدهد.
مقامات، او را به هدایت عملیات گسترده قاچاق مواد مخدر، صدور دستور ترور و سازماندهی حملات علیه نیروهای پلیس و ارتش متهم کردهاند. با وجود عملیاتهای متعدد برای دستگیری، او سالها از بازداشت گریخته و همین مسئله به شکلگیری نوعی هاله اسطورهای پیرامونش کمک کرده است. گفته میشود توانایی او در فرار از دستگیری ناشی از حفاظت شدید، نشت اطلاعات و ریشهدار بودن فساد در برخی ساختارهای محلی بوده است.
تأثیر رهبری او فراتر از مرزهای مکزیک است. جریان مواد مخدر صنعتی، بهویژه متآمفتامین و فنتانیل، به ایالات متحده باعث تشدید بحثها درباره امنیت مرزی، بحران سلامت عمومی و همکاریهای دوجانبه شده است. همچنین گسترش CJNG در بازارهای بینالمللی، توازن قدرت و اتحادها در شبکههای جرایم سازمانیافته جهانی را دگرگون کرده است.
کشته شدن ال منچو توسط ارتش مکزیک
به گزارش زیسان، بر اساس گزارشهای رسمی، ال منچو رهبر «کارتل نسل جدید خالیسکو» (CJNG)، در تاریخ ۲۲ فوریه ۲۰۲۶ طی یک عملیات گسترده نیروهای ویژه ارتش مکزیک کشته شد. این عملیات در منطقه کوهستانی تاپالپا در ایالت خالیسکو انجام شد؛ جایی که گفته میشود او در یک مخفیگاه تحت حفاظت شدید حضور داشت. درگیری مسلحانه چند ساعت به طول انجامید و به کشته شدن چند عضو ارشد کارتل و بازداشت تعدادی دیگر انجامید.
طبق اعلام دولت مکزیک، ال منچو در جریان تبادل آتش زخمی شد و پیش از انتقال کامل به مکزیکوسیتی جان باخت.
مرگ او موجی از تنش را در مناطق مختلف کشور بهدنبال داشته است. در ایالتهای Michoacán، Tamaulipas، Colima و Guanajuato گزارشهایی از بستن جادهها، آتشزدن خودروها و درگیریهای پراکنده منتشر شده است. نیروهای امنیتی در چند شهر وضعیت هشدار بالا اعلام کردهاند و گشتهای نظامی در بزرگراهها و مراکز شهری افزایش یافته است.
مقامات مکزیکی این عملیات را یکی از مهمترین ضربات به ساختار کارتلها در سالهای اخیر توصیف کردهاند. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که حذف رهبر CJNG میتواند به خلأ قدرت و رقابت داخلی میان فرماندهان منطقهای منجر شود؛ وضعیتی که احتمال افزایش خشونت کوتاهمدت را بالا میبرد. همچنین همکاری اطلاعاتی با ایالات متحده در این عملیات بار دیگر بر ابعاد فراملی مبارزه با قاچاق مواد مخدر تأکید کرده است.
در حال حاضر، مکزیک در وضعیت امنیتی حساس قرار دارد؛ ترکیبی از موفقیت راهبردی دولت و نگرانی جدی از واکنشهای تلافیجویانه کارتل در روزها و هفتههای پیش رو.
