فیلم روز مادر با مستند «نامش زن» به کارگردانی ماریا ماوتی؛ همه از تهران رفتند جز آنها!
آئین افتتاحیه نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» که یک روز پیش از میلاد بانو فاطمه زهرا (س) و روز زن و مادر امروز ۱۹ آذر ساعت ۱۵ برگزار میشود، فضایی خاص دارد. امین قدمی کارگردان سینمای مستند مجری این مراسم است و مستند «نامش زن» ساخته ماریا ماوتی در پایان این مراسم روی پرده میرود.
مستند «نامش زن» به کارگردانی ماریا ماوتی، یکی از آثار شاخص نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مستند ایران «سینما حقیقت» است که به روایت مادرانگی بیتوقع کارکنان شیرخوارگاههای شبیر و آمنه در روزهای بحرانی جنگ ۱۲ روزه اخیر میپردازد؛ روزهایی که میلیونها نفر تهران را ترک کردند، اما این زنان ماندند و در کنار نوزادان، نقش مادرانهای فراتر از وظیفه ایفا کردند.
ماوتی در گفتوگویی درباره شکل گیری این اثر توضیح داد که ایده ساخت مستند از خبری کوتاه درباره جابهجایی اضطراری نوزادان شیرخوارگاه آمنه آغاز شد. خبری که در ظاهر ساده بود، اما لایههای پنهان بسیاری داشت و او را به شیرخوارگاه شبیر رساند؛ جایی که زنانی حضور داشتند که مادران زیستی نوزادان نبودند، اما با تمام وجود مادرانگی میکردند.
این کارگردان درباره روند تولید گفت: از روزهای سوم و چهارم جنگ، کار فیلم آغاز شد. مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی برای اخذ مجوزها تلاش شبانهروزی داشت و همین امر باعث شد در روزهای ابتدایی امکان فعالیت رسمی محدود باشد. او تأکید کرد که تیم سازنده از همان لحظه آغاز درگیریها در صحنه حاضر شد، اما تنها در یک روز اجازه ورود به شیرخوارگاه داده شد و در همان فرصت کوتاه بخشی از تصاویر ضبط شد. این روند بارها تکرار شد تا اینکه پس از آتشبس، مجوزهای کامل صادر شد و تولید اصلی از روز سوم بعد از آتشبس به شکل جدی آغاز شد.
ماوتی افزود: در طول جنگ نیز موفق شدیم آرشیوی محدود، اما ارزشمند تهیه کنیم. بخشی از تصاویر از طریق همکاری شیرخوارگاه آمنه در اختیار ما قرار گرفت؛ از جمله فیلمهای دوربینهای مداربسته که برای تکمیل روایت مستند بسیار حیاتی بودند. او تأکید کرد که با وجود محدودیتها، احساس وظیفه داشتیم این روایت انسانی را ثبت کنیم و امروز خوشحالیم که توانستیم بخشی از تاریخ را به تصویر بکشیم.
این مستندساز درباره بخشهایی که ممکن است توجه داوران جشنواره را جلب کند گفت: پیشبینی این موضوع دشوار است و به نگاه داوران بستگی دارد، اما آنچه از ابتدا مرا به سمت ساخت این فیلم کشاند، قصه انسانی و تجربه زنانهای بود که در دل بحران شکل گرفت. به باور او، همین لایه انسانی و زنانگی نهفته در روایت، نقطه قوت اصلی مستند «نامش زن» است؛ روایتی از زنانی که در روزهایی که همه تهران را ترک کردند، ماندند و مادرانگی کردند.
