توافق راهبردی روسیه و ایران رسماً اجرایی شد
زیسان: وزارت خارجه روسیه روز دوم اکتبر اعلام کرد که معاهده مشارکت راهبردی جامع میان مسکو و تهران رسماً لازمالاجرا شده است. این توافق که سالها مورد بحث و مذاکره قرار داشت، نقطه عطفی در روابط دو کشور محسوب میشود و قرار است چارچوبی پایدار برای همکاریهای بلندمدت ایران و روسیه فراهم آورد. بر اساس اعلام طرفین، هدف اصلی این معاهده تقویت همهجانبه روابط و پاسخگویی به منافع بنیادین مردم دو کشور است.
مفاد اصلی توافق
به گزارش زیسان، مهمترین بخشهای این معاهده، تعهد ایران و روسیه به گسترش روابط در تمام حوزههای مورد علاقه متقابل است. این حوزهها شامل تجارت، اقتصاد، سیاست، فرهنگ و امنیت میشود. دو کشور توافق کردهاند که همکاریهای تجاری و اقتصادی خود را در شرایط دشوار بینالمللی نیز حفظ کرده و برای مقابله با فشارها و تحریمهای خارجی، مکانیسمهای مشترکی را طراحی کنند.
در عرصه نظامی و امنیتی، ایران و روسیه تصمیم گرفتهاند رزمایشهای مشترک برگزار کنند و همکاری نزدیکی در زمینههای آموزشی، فنی و راهبردی داشته باشند. این اقدام میتواند توان بازدارندگی دو کشور را تقویت کرده و پیام روشنی به بازیگران بینالمللی ارسال کند.
ابعاد امنیتی و سیاسی
یکی از بندهای کلیدی توافق این است که اگر یکی از طرفین در معرض تجاوز قرار گیرد، طرف دیگر به متجاوز کمک نخواهد کرد. این بند، نوعی تعهد سیاسی و امنیتی محسوب میشود که در عین حال به معنای شکلگیری نوعی اتحاد دفاعی غیررسمی است. چنین توافقی بهویژه برای ایران که سالها تحت فشار تهدیدات خارجی بوده، اهمیت ویژهای دارد.
از سوی دیگر، دو کشور توافق کردهاند که اجازه ندهند خاکشان برای حمایت از جنبشهای جداییطلب که تمامیت ارضی طرف مقابل را تهدید میکند، استفاده شود. این بند بهطور مشخص پاسخی به نگرانیهای هر دو کشور در زمینه امنیت داخلی و جلوگیری از مداخله قدرتهای خارجی در تحریک جریانهای تجزیهطلب است.
پیامدهای منطقهای و بینالمللی
لازمالاجرا شدن این معاهده میتواند تأثیرات قابلتوجهی در معادلات منطقهای و جهانی داشته باشد. در شرایطی که نظم بینالمللی با تنشهای جدیدی در اروپا و خاورمیانه مواجه است، نزدیکی تهران و مسکو میتواند به ایجاد یک محور استراتژیک جدید منجر شود. ایران به دنبال کاهش فشارهای ناشی از تحریمهای غرب است و روسیه نیز پس از جنگ اوکراین، به شرکای غیرغربی خود بیش از پیش تکیه کرده است.
از منظر اقتصادی، این توافق میتواند زمینهساز افزایش مبادلات تجاری، توسعه پروژههای مشترک انرژی، حملونقل و زیرساختی شود. از منظر امنیتی نیز همکاریهای مشترک دو کشور در خلیج فارس، دریای خزر و آسیای مرکزی میتواند موازنه قوا را تغییر دهد.
جمعبندی
معاهده مشارکت راهبردی جامع ایران و روسیه آغاز فصل تازهای در روابط دو کشور است. این توافق نهتنها چارچوبی برای همکاریهای اقتصادی و نظامی فراهم میکند، بلکه در سطح سیاسی و امنیتی نیز پیام روشنی برای منطقه و جهان دارد. هرچند میزان موفقیت این معاهده در گرو شرایط بینالمللی و توانایی دو کشور برای اجرای عملی بندهای توافق خواهد بود، اما بدون تردید لازمالاجرا شدن آن نشاندهنده عزم مشترک تهران و مسکو برای ساختن آیندهای متفاوت در مناسبات دوجانبه است.
