گمانهزنی عجیب گاردین درباره تحرکات تازه ترامپ
روزنامه گاردین بریتانیا در تحلیلی به قلم "اندرو راث" (Andrew Roth) به موضوع ادعای ترامپ برای مذاکره با ایران پرداخت و آن را نه واقعیتی در میدان که شگردی برای خرید زمان دانست. به اعتقاد نویسنده گاردین: «این مذاکرات اخیر ممکن است راهی دیگر برای ترامپ جهت خرید زمان باشد، بهویژه در ارتباط با بازارهای نفت و انرژی. در همین حال، پنتاگون همچنان در حال اعزام نیروهای دریایی و یگانهای هوابرد به مواضع تعیینشده است و در روزهای آینده، آمریکا در موقعیتی قرار خواهد گرفت که بتواند حملهای انجام دهد یا حتی بخشهایی از جزایر یا سواحل ایران را برای بازگشایی تنگه هرمز به اشغال درآورد.»
در ادامه ترجمه متن کامل گزارش گاردین را که عصرایران آن را تهیه کرده، میخوانید:
با توجه به اینکه تاکنون دورهای فراوانی از دیپلماسی میان ایالات متحده و ایران به شکست انجامیده و آخرین تلاش ظاهراً پس از آن صورت میگیرد که واشینگتن بسیاری از میانجیهای منطقهای دیگر را از دست داده و اکنون پاکستان نقشآفرینی میکند، جای تعجب نداشت که ادعاهای رئیسجمهور دونالد ترامپ درباره «گفتوگوهای بسیار خوب» با تهران، در ابتدا با ناباوری مواجه شود؛ بهویژه آنکه ایران اساساً انجام هرگونه مذاکره را رد کرد.
با این حال، ترامپ در حالی که در کنار هواپیمای «ایر فورس وان» ایستاده بود، تلاش کرد این تنشزدایی ناگهانی را با ارائه جزئیات اندک بهعنوان نوعی اولتیماتوم آمریکا برای بمباران نیروگاههای برق ایران معرفی کند؛ مگر آنکه تهران تنگه هرمز را باز کند.
بر کمتر کسی پوشیده ماند که این تغییر موضع ناگهانی، تنها ساعاتی پیش از آغاز معاملات بازارهای آمریکا در روز دوشنبه رخ داد؛ معاملاتی که انتظار میرفت بار دیگر با فشار سنگین همراه باشد.
وقتی از ترامپ پرسیده شد آمریکا با چه کسی در ایران مذاکره میکند، او گفت: «ما با فردی طرف هستیم که بهنظر من محترمترین است، نه رهبر عالی که ما از او خبری نداریم.»
او در پاسخ به درخواست برای نام بردن از این فرد، گفت که در صورت این کار ممکن است جان او به خطر بیفتد: «نمیتوانم. نمیخواهم کشته شود.»
توضیحات او درباره مفاد توافق نیز به همان اندازه مبهم بود. او گفت ایران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت، اما کنترل تنگه هرمز در اختیار «شاید من، من و آیتالله… یا هرکسی که آیتالله بعدی باشد» قرار خواهد گرفت. او همچنین از «نوعی تغییر رژیم، یک تغییر رژیم بسیار جدی» سخن گفت.
گزارش شده است که طرف گفتوگوی ایالات متحده، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس ایران است؛ فردی که پیشتر از فرماندهان سپاه پاسداران بوده و از زمان آغاز درگیریها، بهطور مداوم در شبکههای اجتماعی ترامپ را مورد تمسخر و تحریک قرار داده است.
قالیباف پیشتر نیز هرگونه گفتوگو با ایالات متحده را رد کرده و مدعی شده بود که ترامپ در تلاش است خسارات مالی ناشی از بستن تنگه هرمز توسط ایران را کاهش دهد. او گفت: «هیچ مذاکرهای با آمریکا انجام نشده و اخبار جعلی برای دستکاری بازارهای مالی و نفتی و خروج از باتلاقی که آمریکا و اسرائیل در آن گرفتار شدهاند، استفاده میشود.»
در حالی که هرگونه مذاکره با موانع جدی روبهرو است، روشن است که این روند با فشار و تلاش تازهای از سوی پاکستان (متحد آمریکا که روابط نزدیکی نیز با ایران دارد) در حال پیش رفتن است؛ همچنین دیگر قدرتهای منطقهای خارج از حوزه خلیج فارس، از جمله مصر و ترکیه، در این مسیر نقش دارند.
وزارت خارجه ایران اعلام کرده است که در روزهای اخیر پیامهایی از «برخی کشورهای دوست» دریافت کرده که نشاندهنده درخواست آمریکا برای مذاکره با هدف پایان دادن به جنگ بوده است؛ موضوعی که به گفته اسماعیل بقائی، سخنگوی این وزارتخانه، مطرح شده، اما او تأکید کرد که هیچ گفتوگوی مستقیمی میان ایران و آمریکا در جریان نیست.
این گفتوگوها با استقبال محتاطانه برخی رهبران بینالمللی، از جمله کر استارمر، مواجه شده است؛ او همچنین اشاره کرد که بریتانیا از ابتدا از این مذاکرات آگاه بوده است.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که تلاش کرده ترامپ را به حمایت بیشتر از این کشور در درگیریها سوق دهد، روز دوشنبه اعلام کرد که با ترامپ گفتوگو کرده و سعی داشته توافق احتمالی را بهگونهای معرفی کند که منافع اسرائیل را حفظ کند.
نتانیاهو در بیانیهای گفت: «ترامپ معتقد است فرصتی وجود دارد تا از دستاوردهای بزرگ ارتش اسرائیل و ارتش آمریکا برای تحقق اهداف جنگ از طریق یک توافق استفاده شود، توافقی که از منافع حیاتی ما محافظت کند.»
با این حال، اسرائیل که از ۲۸ فوریه رهبری عملیات ترور سطوح مختلفی از رهبران ایران را برعهده داشته ممکن است هنوز آماده توافق نباشد. او گفت: «اسرائیل همچنان به حملات خود در ایران و لبنان ادامه میدهد.»
این مذاکرات اخیر ممکن است راهی دیگر برای ترامپ جهت خرید زمان باشد، بهویژه در ارتباط با بازارهای نفت و انرژی. در همین حال، پنتاگون همچنان در حال اعزام نیروهای دریایی و یگانهای هوابرد به مواضع تعیینشده است و در روزهای آینده، آمریکا در موقعیتی قرار خواهد گرفت که بتواند حملهای انجام دهد یا حتی بخشهایی از جزایر یا سواحل ایران را برای بازگشایی تنگه هرمز به اشغال درآورد؛ سناریویی که میتواند گزینه جایگزین ترامپ باشد، در صورتی که نتواند در این مقطع به یک موفقیت دیپلماتیک دست یابد.
گاردین یکی از معتبرترین روزنامههای بریتانیاست که در سال ۱۸۲۱ تأسیس شد و دفتر مرکزی آن در لندن قرار دارد. این رسانه بهدلیل روزنامهنگاری تحقیقی، پوشش گسترده بینالمللی و رویکرد تحلیلی شناخته میشود و معمولاً در طیف سیاسی «میانهچپ» طبقهبندی میشود؛ بهویژه در موضوعاتی مانند حقوق بشر، محیطزیست و سیاست خارجی رویکردی انتقادی دارد. گاردین بهطور قابلتوجهی بر مدل تأمین مالی از طریق حمایت داوطلبانه مخاطبان تکیه دارد و خود را رسانهای مستقل از نفوذ دولتها و صاحبان سرمایه بزرگ معرفی میکند.
