از قرنطینه در سیبری تا نگرانی در واشنگتن؛ جهان با شایعه شیوع طاعون در روسیه چه واکنشی نشان داد؟
زیسان: گزارش‌های منتشرشده درباره احتمال شیوع طاعون در روسیه، در حالی موجی از نگرانی را در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های بین‌المللی به راه انداخته که هنوز هیچ شیوع گسترده‌ای در این کشور تأیید نشده است.
به گزارش زیسان، ماجرا از مرگ یک کارمند مؤسسه تحقیقات ضدطاعون در منطقه ایرکوتسک در سیبری آغاز شد؛ حادثه‌ای که به‌دلیل محل کار فرد فوت‌شده و ماهیت بیماری، خیلی سریع از یک مورد پزشکی محلی به موضوعی با ابعاد بین‌المللی تبدیل شد.
مسکو: قرنطینه برای احتیاط، نه تأیید شیوع
به گزارش زیسان، مقام‌های روسیه نخستین واکنش خود را با اقدامات احتیاطی نشان دادند. بیمارستانی که این زن در آن بستری بود قرنطینه شد و حدود ۲۰۰ نفر از افرادی که با او تماس داشتند تحت نظارت پزشکی قرار گرفتند. مقام‌های بهداشتی نیز برای بررسی وضعیت به منطقه اعزام شدند.
با این حال، مسکو هم‌زمان تلاش کرد از تبدیل این حادثه به یک بحران عمومی جلوگیری کند. مقام‌های روسیه تأکید کرده‌اند که علت مرگ هنوز به‌طور قطعی طاعون اعلام نشده و شواهدی از انتشار یک عامل بیماری‌زای خطرناک از مرکز تحقیقاتی محل کار این زن وجود ندارد.
کرملین نیز از رسانه‌ها و مردم خواسته است به‌جای اتکا به شایعات، اطلاعات رسمی را دنبال کنند. همین تأکید بر «شایعه» نشان می‌دهد که نگرانی اصلی دولت روسیه تنها کنترل احتمالی بیماری نیست؛ بلکه کنترل فضای خبری و جلوگیری از شکل‌گیری هراس عمومی نیز اهمیت پیدا کرده است.
واشنگتن: رصد دقیق، اما بدون اعلام وضعیت اضطراری
در آمریکا، واکنش‌ها محتاطانه، اما جدی بوده است. وزارت خارجه آمریکا و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) اعلام کرده‌اند که وضعیت را از نزدیک دنبال می‌کنند و در تلاش برای دریافت اطلاعات بیشتر از روسیه هستند.
واشنگتن همچنین بر اهمیت دریافت اطلاعات دقیق و سریع از مسکو تأکید کرده است. دونالد ترامپ گفته آمریکا در صورت نیاز آماده کمک به روسیه خواهد بود و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز این حادثه را موضوعی دانسته که باید مورد توجه قرار گیرد، اما آن را در شرایط فعلی دلیلی برای ایجاد نگرانی عمومی نمی‌داند.
در واقع، واکنش آمریکا بیشتر بر «آمادگی» متمرکز بوده تا «اقدام اضطراری»: بررسی صحت گزارش‌ها، مشخص‌کردن دامنه احتمالی تماس‌ها و تعیین اینکه آیا نشانه‌ای از انتقال بیماری وجود دارد یا خیر.
اروپا: نظارت نزدیک بدون محدودیت‌های تازه
اتحادیه اروپا نیز رویکرد مشابهی در پیش گرفته است. کمیسیون اروپا اعلام کرده که وضعیت را با دقت بسیار زیاد دنبال می‌کند و با کارشناسان مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماری‌ها در ارتباط است.
با وجود نگرانی‌ها، بروکسل تاکنون اقداماتی مانند محدودیت سفر، کنترل ویژه مرزی یا اعلام وضعیت اضطراری را در دستور کار قرار نداده است. مقام‌های اروپایی همچنین اعلام کرده‌اند که در شرایطی که ارتباط مستقیم میان برخی نهاد‌های روسیه و کشور‌های اروپایی محدود شده، می‌توان از مسیر سازمان جهانی بهداشت برای دریافت اطلاعات استفاده کرد.
پیام اصلی اروپا تاکنون روشن بوده است: وضعیت باید جدی گرفته شود، اما هنوز دلیلی برای واکنش افراطی وجود ندارد.
سازمان جهانی بهداشت؛ حلقه اتصال روسیه با جهان
در میان نگرانی‌های سیاسی موجود میان مسکو و غرب، سازمان جهانی بهداشت نیز به یکی از کانال‌های مهم برای تبادل اطلاعات تبدیل شده است. کشور‌های اروپایی می‌گویند در صورت محدودبودن ارتباطات مستقیم با روسیه، می‌توانند از سازوکار‌های بین‌المللی برای ارزیابی وضعیت استفاده کنند.
این مسئله اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا یکی از نگرانی‌های اصلی جامعه جهانی نه صرفاً بیماری یک فرد، بلکه مشخص‌شدن این موضوع است که آیا این حادثه یک مورد منفرد بوده یا نشانه‌ای از زنجیره‌ای گسترده‌تر.
واکنش کشور‌های آسیایی؛ افزایشی اقدامات احتیاطی
به گزارش زیسان، سه کشور آسیای مرکزی شامل قرقیزستان، ازبکستان و مغولستان در پی مرگ یک پژوهشگر در آزمایشگاهی تحقیقاتی در روسیه و به دلیل نگرانی از شیوع طاعون ریوی تدابیر مرزی خود را با مسکو تشدید کردند.
هر چند مسکو اعلام کرده «داریا شیپیلوا» پژوهشگر ۱۸ ساله نه بر اثر طاعون خیارکی (بوبونیک) بلکه به دلیل نوعی «ذات‌الریه ناشناخته» جان باخته است، اما افزایش نگرانی‌ها درباره بهداشت عمومی باعث شده تا کشور‌های دیگر تلاش‌های خود را برای انجام بررسی‌های لازم و نظارت دقیق‌تر افزایش دهند.
قرقیزستان اولین کشور آسیای مرکزی است که در پی گزارش‌های مربوط به طاعون دستور تشدید کنترل‌های بهداشتی در تمامی گذرگاه‌های مرزی خود را صادر کرد. ازبکستان نیز از «اتخاذ تدابیری برای جلوگیری از ورود و گسترش عفونت‌های بسیار خطرناک» خبر داد.
علاوه بر این، وزارت بهداشت قزاقستان اقدامات پیشگیرانه‌ای را به اجرا گذاشته و کنترل‌های بهداشتی و قرنطینه‌ای را در امتداد مرز ۴۷۵۰ مایلی خود با روسیه تشدید کرده است.
هم‌زمان، مغولستان نیز مناطق مرزی خود با روسیه را در وضعیت آماده‌باش کامل قرار داده است.
کشور اندونزی نیز پس از انتشار گزارش‌ها از احتمال شیوع طاعون در روسیه تدابیر بهداشتی را مبادی ورودی خود افزایش داده است. با این حال هیچ کشوری تاکنون پروئاز‌های خود از و به مبدا روسیه را لغو نکرده است.
با وجود نگرانی‌های ایجادشده در پی گزارش مرگ یک کارمند مؤسسه تحقیقات ضدطاعون در ایرکوتسک، تاکنون هیچ کشور مهمی اعلام نکرده است که پرواز‌های خود به روسیه یا از این کشور را به دلیل احتمال شیوع طاعون متوقف کرده باشد. آمریکا و اتحادیه اروپا فعلاً به جای اعمال محدودیت‌های مسافرتی، بر پایش وضعیت و دریافت اطلاعات دقیق از مسکو تمرکز کرده‌اند. اتحادیه اروپا نیز اعلام کرده در شرایط فعلی قصد اتخاذ اقدامات اضطراری ندارد.
