از «هواپیماربایی» تا درگیری خونین در کابین؛ ماجرای عجیب پرواز فلایدبی که جنگندههای اسرائیلی را به آسمان کشاند
زیسان: پرواز FZ۱۰۷۳ شرکت فلایدبی روز چهارشنبه ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ از فرودگاه بینالمللی دبی به مقصد تلآویو در حرکت بود؛ پروازی که قرار بود مانند بسیاری از پروازهای این مسیر بهسادگی به مقصد برسد، اما در میانه راه به یکی از عجیبترین حوادث هوایی روز تبدیل شد.

به گزارش زیسان، هواپیما در حالی که بر فراز منطقه قرار داشت، ابتدا کد اضطراری ۷۷۰۰ را ارسال کرد؛ کدی که در هوانوردی بینالمللی برای اعلام وضعیت اضطراری استفاده میشود. دقایقی بعد، هواپیما کد ۷۵۰۰ را مخابره کرد؛ کدی که نشاندهنده احتمال هواپیماربایی یا «مداخله غیرقانونی» در پرواز است. همین موضوع باعث شد نگرانی جدی درباره سرنوشت هواپیما ایجاد شود.
در واکنش به این هشدار، جنگندههای نیروی هوایی اسرائیل برای بررسی وضعیت به پرواز درآمدند و مقامات اسرائیلی نیز جلسهای امنیتی تشکیل دادند. کانال ۱۴ عبری هم گزارش داد که در فرودگاه بن گوریون تمام عملیاتهای پروازی موقتا تا زمان مشخص شدن وضعیت این هواپیما تعلیق شده است.
در همان ساعات نخست، اطلاعات ضدونقیضی درباره احتمال هواپیماربایی منتشر شد؛ اما خیلی زود مشخص شد ماجرا با یک عملیات ربایش هواپیما ارتباطی ندارد.
هواپیما پس از تغییر مسیر در آسمان اردن، در نهایت در فرودگاه تبوک در شمالغرب عربستان سعودی فرود اضطراری کرد. مقامات اعلام کردند که سرنشینان هواپیما در امنیت هستند و هواپیما نیز بدون حادثه جدی روی زمین نشست.

دعوای دو خلبان در کابین؛ ماجرا چطور از کنترل خارج شد؟
بر اساس گزارش منابع امنیتی اسرائیل که توسط خبرگزاری رویترز و رسانههای دیگر منتشر شده، عامل اصلی وضعیت اضطراری، درگیری فیزیکی میان دو خلبان در کابین بوده است. شرکت فلایدبی نیز وقوع یک «حادثه» در طول پرواز را تأیید کرده و گفته است هواپیما برای فرود در تبوک تغییر مسیر داده است.
اما روایتهای منتشرشده درباره آنچه دقیقاً داخل کابین رخ داده، هنوز یکسان نیست. برخی گزارشها و اظهارات مسافران از شنیده شدن فریاد و وقوع یک درگیری شدید در نزدیکی کابین خلبان حکایت دارد. رویترز نیز به نقل از یک مسافر از مشاهده درگیری و استفاده از چاقو در جریان این حادثه خبر داده است. با این حال، جزئیات کامل این درگیری هنوز از سوی تحقیقات رسمی اعلام نشده است.


در همین حال، برخی رسانههای اسرائیلی روایت بسیار جدیتری مطرح کردهاند: بر اساس این گزارشهای اولیه، احتمال دارد یکی از خلبانها در جریان درگیری تلاش کرده باشد هواپیما را به سمت زمین هدایت کند و خلبان دیگر برای جلوگیری از سقوط با او درگیر شده باشد. گزارشهایی نیز درباره زخمی شدن یکی از خلبانها و دخالت برخی مسافران در مهار او منتشر شده است.
این روایت با دادههای پروازی نیز تا حدی همخوانی دارد؛ اطلاعات رهگیری پرواز نشان میدهد هواپیما در مدت کوتاهی کاهش ارتفاع شدیدی داشته است. با این حال، این دادهها بهتنهایی ثابت نمیکنند که یکی از خلبانها عمداً قصد سقوط هواپیما را داشته است و علت دقیق این کاهش ارتفاع همچنان نیازمند بررسی رسمی است.
روسی و اوکراینی بودن خلبانها؛ ادعایی که هنوز باید با احتیاط نقل شود
یکی از عجیبترین بخشهای روایتهای منتشرشده درباره این حادثه، ادعای روسی و اوکراینی بودن دو خلبان است. برخی رسانهها و منابع اسرائیلی گزارش دادهاند که یکی از خلبانان روس و دیگری اوکراینی بوده و حتی درگیری آنها را به اختلافات سیاسی و جنگ روسیه و اوکراین مرتبط دانستهاند.
با این حال منابع معتبر بینالمللی این ادعا را بهعنوان علت درگیری تأیید نکردهاند. البته خبرگزاری ویترز در گزارشی اعلام کرد خلبانی که خلبان دیگر را با چاقو زد و قصد سقوط هواپیما را داشت؛ اصالت عمانی دارد؛ بنابراین نمیتوان با اطمینان گفت که اختلاف بر سر جنگ روسیه و اوکراین باعث شروع درگیری شده است. آنچه فعلاً تأیید شده، وقوع یک درگیری فیزیکی میان دو خلبان و ارسال سیگنالهای اضطراری پس از آن است.
گزارشهای منتشرشده همچنین از حضور بیش از ۱۵۰ مسافر در هواپیما خبر میدهند و برخی منابع تعداد سرنشینان را حدود ۱۷۴ تا ۱۸۰ نفر اعلام کردهاند. پس از فرود در عربستان، مسافران در انتظار انتقال به مقصد نهایی خود ماندند.
در نهایت، آنچه ابتدا شبیه یک هواپیماربایی در مسیر دبی به تلآویو به نظر میرسید، به گفته مقامات اسرائیلی و گزارشهای رسانههای بینالمللی، در واقع نتیجه یک درگیری خشونتآمیز در کابین خلبان بود. تحقیقات درباره علت درگیری، اقدامات دقیق هر یک از خلبانها و نقش احتمالی مسافران در کنترل وضعیت همچنان ادامه دارد.
تکمیلی
کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از یک مقام ارشد امنیتی نوشت از وقوع یک فاجعه بسیار بزرگ جلوگیری شد. خلبان دوم در حال حاضر تحت بازجویی است - شواهد بیشتری در حال جمعآوری است مبنی بر اینکه او قصد داشته کنترل هواپیما را به دست بگیرد و آن را با مسافران سرنگون کند.
وی همچنین در ادامه گفت در هواپیما یک تیم دیگر از خلبانها به عنوان بخشی از یک تمرین حضور داشتند و آنها توانستند اوضاع را کنترل کنند. این خوش شانسی پرواز بود، در غیر این صورت، شاهد حادثهای شبیه به ۱۱ سپتامبر میشدیم. بر اساس گمانه زنیها یکی از خلبانها که عمانی بوده، خلبان دیگه هواپیما را (که اماراتی بوده) با چاقو مورد حمله قرار داده است.
هنوز گزارشهای دقیقی از انگیزهها و دلیل درگیری به صورت رسمی منتشر نشده است. اما تصاویر و فیلمهایی منتشر شده که مسافران در حال مداوای دو خلبان هستند که وضعیت اورژانسی دارند و در کفت هواپیما قرار داده شدهاند تا به مقصد برای مداوا برسند.