از پدرخوانده تا اسکارفیس؛ ۳۰ فیلم گانگستری و مافیایی برتر تاریخ که باید قبل از مرگ دید!

زی‌سان: اگر قرار باشد تنها یک ژانر سینمایی را انتخاب کنیم که در آن قدرت، خیانت، خانواده، خشونت و جاه‌طلبی در هم تنیده شوند، بدون شک سینمای گانگستری و مافیایی یکی از نخستین گزینه‌ها خواهد بود. از خیابان‌های تاریک نیویورک و شیکاگو گرفته تا کوچه‌های ناپل، هنگ‌کنگ و توکیو، فیلم‌های مافیایی دهه‌هاست که تماشاگران را مجذوب خود کرده‌اند؛ آثاری که نه تنها داستان جنایتکاران را روایت می‌کنند، بلکه تصویری از جامعه، سیاست، فساد و روابط انسانی ارائه می‌دهند.

فیلم پدرخوانده

مجله گاردین در تازه‌ترین فهرست خود، ۳۰ فیلم برتر گانگستری و مافیایی تاریخ سینما را انتخاب کرده است؛ فهرستی که علاوه بر شاهکار‌های شناخته‌شده هالیوود، به آثار مهم سینمای اروپا و آسیا نیز توجه ویژه‌ای دارد. در صدر این رتبه‌بندی، نام فیلمی دیده می‌شود که بسیاری آن را کامل‌ترین اثر تاریخ ژانر مافیایی می‌دانند.

پدرخوانده ۲؛ بهترین فیلم مافیایی تاریخ از نگاه گاردین

رتبه نخست این فهرست به فیلم «پدرخوانده: قسمت دوم» محصول ۱۹۷۴ اختصاص یافته است. شاهکاری از فرانسیس فورد کاپولا که به شکل همزمان دو روایت را پیش می‌برد؛ یکی داستان صعود ویتو کورلئونه جوان با بازی رابرت دنیرو و دیگری تلاش مایکل کورلئونه برای حفظ امپراتوری خانوادگی.

منتقدان سال‌هاست این فیلم را نمونه‌ای کم‌نظیر از دنباله‌ای می‌دانند که حتی از قسمت اول نیز فراتر رفته است. ترکیب روایت چندلایه، شخصیت‌پردازی عمیق و نمایش فروپاشی تدریجی یک خانواده، باعث شده «پدرخوانده ۲» همچنان معیاری برای سنجش آثار گانگستری باشد.

رقابت نزدیک میان گودفلاس و پدرخوانده

جایگاه دوم فهرست به «رفقای خوب» (Goodfellas) ساخته مارتین اسکورسیزی رسیده است. فیلمی که زندگی واقعی هنری هیل و دنیای پشت پرده مافیای نیویورک را به شکلی بی‌رحمانه و واقع‌گرایانه به تصویر می‌کشد.

در رتبه سوم نیز «پدرخوانده» قرار دارد؛ فیلمی که در سال ۱۹۷۲ نه تنها ژانر مافیایی را متحول کرد، بلکه به یکی از تأثیرگذارترین آثار تاریخ سینما تبدیل شد. بسیاری از دیالوگ‌ها، شخصیت‌ها و صحنه‌های این فیلم هنوز هم بخشی از فرهنگ عامه جهان هستند.

حضور پررنگ سینمای آسیا در میان برترین‌ها

یکی از نکات جالب فهرست گاردین، توجه ویژه به سینمای شرق آسیاست. فیلم‌های «Infernal Affairs»، «Election»، «The Mission»، «New World»، «A Better Tomorrow» و «Tokyo Drifter» در میان برترین آثار تاریخ این ژانر قرار گرفته‌اند.

این انتخاب‌ها نشان می‌دهد که سینمای گانگستری تنها به مافیای ایتالیایی یا جنایتکاران آمریکایی محدود نیست. فیلمسازان هنگ‌کنگی، کره‌ای و ژاپنی طی دهه‌های اخیر توانسته‌اند روایت‌هایی تازه و متفاوت از دنیای جرم و جنایت ارائه کنند؛ روایت‌هایی که بعد‌ها حتی الهام‌بخش فیلمسازان هالیوود شدند.

برای مثال «Infernal Affairs» مستقیماً الهام‌بخش فیلم برنده اسکار «The Departed» به کارگردانی مارتین اسکورسیزی بود.

از اسکارفیس تا ایرلندی؛ چهره‌های ماندگار دنیای جنایت

در میان آثار این فهرست، فیلم‌هایی دیده می‌شوند که به مرور زمان به نماد فرهنگ عامه تبدیل شده‌اند. «Scarface» با بازی آل پاچینو هنوز یکی از محبوب‌ترین فیلم‌های گانگستری جهان است و شخصیت تونی مونتانا همچنان در موسیقی، بازی‌های ویدیویی و فرهنگ خیابانی بازتاب دارد.

از سوی دیگر، «The Irishman» محصول ۲۰۱۹ نشان داد که مارتین اسکورسیزی حتی پس از چند دهه فعالیت همچنان توانایی ساخت آثاری تأثیرگذار در این ژانر را دارد. این فیلم با حضور رابرت دنیرو، آل پاچینو و جو پشی، نوعی خداحافظی باشکوه با دوران طلایی سینمای مافیایی محسوب می‌شود.

فهرست کامل ۱۰ فیلم برتر گانگستری تاریخ از نگاه گاردین

۱. The Godfather Part II (۱۹۷۴)

۲. Goodfellas (۱۹۹۰)

۳. The Godfather (۱۹۷۲)

۴. Once Upon a Time in America (۱۹۸۴)

۵. Infernal Affairs (۲۰۰۲)

۶. Gomorrah (۲۰۰۸)

۷. Touchez Pas au Grisbi (۱۹۵۴)

۸. Tokyo Drifter (۱۹۶۶)

۹. King of New York (۱۹۹۰)

۱۰. The Mission (۱۹۹۹)

چرا فیلم‌های مافیایی همچنان محبوب هستند؟

راز ماندگاری این ژانر را باید در تضاد‌های انسانی آن جست‌و‌جو کرد. قهرمانان این داستان‌ها معمولاً جنایتکار هستند، اما در عین حال ویژگی‌هایی دارند که مخاطب را به همدلی وادار می‌کند. آنها میان وفاداری و خیانت، عشق و قدرت، خانواده و جاه‌طلبی گرفتار می‌شوند.

به همین دلیل است که آثاری مانند «پدرخوانده»، «رفقای خوب» یا «روزی روزگاری در آمریکا» تنها درباره مافیا نیستند؛ آنها درباره انسان‌هایی هستند که برای رسیدن به قدرت، بهایی سنگین می‌پردازند.

فهرست گاردین نیز دقیقاً همین موضوع را یادآوری می‌کند؛ اینکه بهترین فیلم‌های گانگستری تاریخ صرفاً روایت‌هایی درباره جنایت نیستند، بلکه داستان‌هایی عمیق درباره ماهیت قدرت، فساد، وفاداری و سقوط انسان هستند؛ موضوعاتی که باعث شده این آثار حتی پس از گذشت چند دهه همچنان جذاب و تماشایی باقی بمانند.

لیست بهترین فیلم‌های گانگستری و مافیایی تاریخ به انتخاب مجله گاردین را به صورت کامل در ادامه ببینید

۳۰. Suburra (۲۰۱۵)
۲۹. Brother (۲۰۰۰)
۲۸. Casino (۱۹۹۵)
۲۷. Dead or Alive (۱۹۹۹)
۲۶. A Bittersweet Life (۲۰۰۵)
۲۵. The Public Enemy (۱۹۳۱)
۲۴. Scarface (۱۹۸۳)
۲۳. New World (۲۰۱۳)
۲۲. The Funeral (۱۹۹۶)
۲۱. Battles Without Honour and Humanity (۱۹۷۳)
۲۰. The Irishman (۲۰۱۹)
۱۹. The Long Good Friday (۱۹۸۰)
۱۸. A Better Tomorrow (۱۹۸۶)
۱۷. Black Caesar (۱۹۷۳)
۱۶. The Traitor (۲۰۱۹)
۱۵. Le Deuxième Souffle (۱۹۶۶)
۱۴. Eastern Promises (۲۰۰۷)
۱۳. Election (۲۰۰۵)
۱۲. Scarface (۱۹۳۲)
۱۱. Donnie Brasco (۱۹۹۷)
۱۰. The Mission (۱۹۹۹)
۹. King of New York (۱۹۹۰)
۸. Tokyo Drifter (۱۹۶۶)
۷. Touchez Pas au Grisbi (۱۹۵۴)
۶. Gomorrah (۲۰۰۸)
۵. Infernal Affairs (۲۰۰۲)
۴. Once Upon a Time In America (۱۹۸۴)
۳. The Godfather (۱۹۷۲)
۲. Goodfellas (۱۹۹۰)
۱. The Godfather Part II (۱۹۷۴)