سرنوشت ایران در روزهای پیشرو چه خواهد شد؛ مذاکره یا جنگ؟
فرهیتختگان نوشت: شروع مذاکرات در این موقعیت زمانی چند پیام روشن برای فضای داخلی ایران و در سطح بینالمللی دارد: در فضای داخلی بار دیگر این گزاره را در افکار عمومی اثبات میکند که نظام حکمرانی از هر گزینه در دسترسی برای جلوگیری از ماجراجویی طرف غربی استفاده میکند تا آخرین گزینه «تقابل» باشد.
در سطح بینالمللی هم این تصویر را ثبت میکند که جنگ، اگرچه یکی از گزینههای روی میز ایران در قبال تهدید است، اما اولین گزینه نیست و ایران استفاده از ابزار دیپلماسی برای جلوگیری از شروع جنگ را ترجیح میدهد.
یک منبع آگاه در گفتوگو با «فرهیختگان» در مورد زمان و مکان مذاکره میان ایران و آمریکا گفت: «قرار است هفته آینده گفتوگوهایی در ترکیه میان طرف ایرانی و آمریکایی برگزار شود؛ اما در خصوص اینکه مذاکرات مستقیم باشد یا خیر هنوز تصمیمی گرفته نشده است.»
این منبع آگاه تأکید کرد که آمریکاییها خواهان مذاکره مستقیم با ایرانند، وی افزود: «البته ترامپ مستقیماً به اردوغان تأکید کرده که به دنبال مذاکرات مستقیم است. گزینههای مختلف و امتیازات مختلف در مقابل بهرسمیتشناختن حق غنیسازی ایران مطرح است که به نظر میرسد آمریکاییها در این مورد کمی عقب بنشینند و حق غنیسازی را به رسمیت بشناسند.»
انگیزه اصلی ترامپ گفتوگوی مستقیم برای گرفتن امتیازاتی است؛ موضوعی که این منبع به آن اشاره کرد و گفت: «باید به این گزاره توجه داشت که اولویت اول ترامپ گفتوگوی مستقیم با ایران است که در این گفتوگو بدهبستانهایی انجام دهد که بتواند مثل روسیه و چین در ایران هم حضور داشته باشد. بااینحال ممکن است توافقی در ترکیه امضا شود؛ اما فشارها از روی ایران برداشته نمیشود. آمریکاییها مستقیماً به اردوغان اعلام کردند که به دنبال گفتوگو با آقای پزشکیان بودند؛ اما چنین فضایی در داخل وجود نداشت.»
اصل اساسی در این موقعیت آن است که فعلاً آمریکا مذاکره را به جنگ ترجیح داده است. این منبع آگاه در این مورد گفت: «باید به این نکته توجه داشت که قرار بر این است که گفتوگوهایی آغاز شود و جنگی شروع نشود. طرف آمریکایی هم به دنبال توافق است و در آستانه انتخابات سنا نمیخواهد بنزین به ۴ دلار برسد؛ بنابراین دنبال جنگ نیست. باید منتظر ماند تا نتایج مذاکرات مشخص شود.»
حسن بهشتیپور، کارشناس مسائل بینالملل اظهار کرد: گفته میشود یکی از دستور کارها، ایجاد بانک ذخیره اورانیوم غنیشده بین کشورهای منطقه است؛ میان ایران، عربستان سعودی، ترکیه، مصر و کشورهایی که به سوخت هستهای نیاز پیدا میکنند مثل امارات. اینها یک بانک مشترک هستهای تشکیل دهند و هم سوخت را تأمین و هم استفاده کنند. این اقدام یک امنیت جمعی به وجود میآورد. اولاً صلحآمیز بودن استفاده از سوخت هستهای را تضمین میکند، ثانیاً یک همکاری چندجانبه منطقهای ایجاد میکند. این یک ایده است. اینکه این همکاری چندجانبه در منطقه ایجاد میشود و اصلاً شدنی است یا خیر، باید در مذاکرات مشخص شود
حمیدرضا غلامزاده کارشناس مسائل آمریکا گفت: آمریکا میخواهد امتیاز بگیرد که ایران را تضعیف کند این کلیت مسئله مذاکره با آمریکاست. در حال حاضر، آمریکا به مذاکره نیاز دارد و به همین دلیل هم شرایط را پذیرفت که بتواند از تهدیدی که ایجاد کرده و در آن مانده است، عقبنشینی کند و بهنوعی بهعنوان بهانهای برای لشکرکشی استفاده کرده و پس از آن عقبنشینی گسترده کند. به همین دلیل مذاکره را پذیرفت. اما اگر از این مسیر گذشت باید توجه کنیم که دوباره به سمت زیادهخواهی نرود. تقریباً بازگشتیم به یک سال پیش و شرایط پیش از جنگ ۱۲ روزه که مذاکره در موضوع هستهای، غیر مستقیم و با واسطه پیش میرفت. اگر الان آمریکا از این مرحله عبور کند، امتیازی نگیریم و به زیادهخواهی در مذاکرات بازگردد، مجددا بازی برده را واگذار میکنیم.
