یزدان راد؛ اولین قهرمان بدنسازی ایران بعد از انقلاب که ۴ دوره قهرمان آسیا شد و هادی چوپان و بهروز تابانی مدیون او هستند
زیسان: بدنسازی همیشه اینقدر پرزرقوبرق نبوده است. زمانی بود که سالنها کوچکتر بودند، وزنهها قدیمیتر و مسیر قهرمان شدن، طولانیتر. در آن روزگار، بدنسازانی رشد کردند که بیشتر از آنکه دیده شوند، ساخته شدند. یزدان راد یکی از چهرههای همان نسل است.
به گزارش زیسان، او وارد دنیای بدنسازی شد وقتی این ورزش هنوز مد نشده بود؛ زمانی که تمرین با وزنه بیشتر شبیه یک تعهد شخصی بود تا راهی برای دیده شدن. پیشرفت در آن فضا، نه سریع بود و نه تضمینشده. تنها چیزی که جواب میداد، استمرار بود.
یزدان راد از همان ابتدا راه سختتر را انتخاب کرد. نه عجله داشت، نه بهدنبال نتیجه کوتاهمدت بود. تمرینهایش آرام پیش میرفتند، اما هر جلسه، آجر دیگری روی بدنی گذاشته میشد که قرار نبود زود ساخته شود. فرم حرکات، نظم تمرین و احترام به بدن، اصولی بودند که به آنها پایبند ماند.
در فضای رقابتی بدنسازی ایران، او با جنجال شناخته نشد. حضورش بیسروصدا بود، اما قابل احترام. نه اهل حاشیه بود و نه بهدنبال دیده شدن به هر قیمت. برای او، مسابقه فقط یک مرحله از مسیر بود، نه هدف نهایی.
با گذشت زمان، یزدان راد در باشگاهها نقش پررنگتری پیدا کرد؛ نه بهعنوان مربی رسمی، بلکه بهعنوان مرجع تجربه. جوانترها به او نگاه میکردند تا بفهمند بدنسازی واقعی یعنی چه. توصیههایش ساده بود: عجله نکن، به بدنت گوش بده و بدان که هیچ میانبری بدون هزینه نیست.
برای او، بدنسازی فقط ورزش نبود؛ سبک زندگی بود. نظمی که از تمرین میآمد، به زندگی روزمرهاش هم سرایت کرده بود. بدنسازی به او یاد داده بود که فشار، بخشی از مسیر است و پیشرفت، بدون تحمل آن ممکن نیست.
امروز، در دورانی که نامها سریع میآیند و سریع میروند، یادآوری چهرههایی مثل یزدان راد، یادآوری ریشههاست. نسلی که بدون امکانات امروز، پایههای بدنسازی ایران را ساخت؛ نسلی که شاید کمتر دیده شد، اما اثرش ماندگارتر بود.
یزدان راد شاید ستاره اینستاگرامی نباشد، اما بخشی از حافظه بدنسازی ایران است؛ حافظهای که نشان میدهد قهرمان شدن، قبل از هر چیز، به زمان نیاز دارد.
یزدان راد؛ بدنسازی از روزگاری که قهرمان شدن زمان میخواست
در تاریخ بدنسازی ایران، نامهایی وجود دارند که بیش از آنکه در تیترها دیده شوند، در حافظه جمعی ورزش ریشه دواندهاند. یزدان راد یکی از همان نامهاست؛ بدنسازی از نسل قدیم که مسیرش نه از دل شهرت، بلکه از دل سالنهای ساده، تمرینهای تکراری و سالها تعهد خاموش گذشته است.
او متعلق به دورانی است که بدنسازی هنوز به یک پدیده فراگیر تبدیل نشده بود. زمانی که ورود به باشگاه، بیش از آنکه یک انتخاب تفریحی باشد، نوعی تصمیم جدی برای تغییر سبک زندگی به حساب میآمد.
آغاز راه در سالهایی بدون امکانات امروز
یزدان راد در ۲۲ آبان ۱۳۴۲به دنیا آمد. وی ۴ عنوان قهرمانی پروش اندام آسیا از سال های ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶، ده دوره مسابقات سنگین وزن کشور از سال ۶۷ تا ۷۷، ۱۰ سال عضویت در تیم ملی پرورش اندام از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲، عنوان بهترین ورزشکار بدنسازی در قاره آسیا، و مربیگری تیم ملی پرورش اندام ایران را در کارنامه خود دارد.
یزدان راد از مشهورترین فعالین پرورش اندام ایران بعد از انقلاب اسلامی سال۱۳۵۷بود و نقش پر رنگی در جداسازی بدنسازی و پرورش اندام از فدراسیون وزنه برداری در سال ۱۳۸۴شمسی داشت.او همچنین چندین سال هم دبیر فدراسیون بدنسازی بود.
یزدان راد بدنسازی را در دورهای آغاز کرد که نه خبری از شبکههای اجتماعی بود، نه مکملهای متنوع و نه مربیان آنلاین. سالنها اغلب کوچک و کمتجهیز بودند و بسیاری از ورزشکاران با حداقل امکانات، حداکثر توان خود را به کار میگرفتند.
در چنین فضایی، پیشرفت تنها یک راه داشت: تمرین مستمر، صبر و شناخت تدریجی بدن. راد نیز دقیقاً همین مسیر را انتخاب کرد؛ مسیری که آهسته پیش میرفت، اما بنیانش محکم بود.
فلسفه تمرین؛ ساختن بدن، نه نمایش آن
برخلاف بسیاری از بدنسازان که تمرکز اصلیشان روی حجم سریع یا جلوه ظاهری است، یزدان راد از همان ابتدا به کیفیت اهمیت میداد. فرم صحیح حرکات، کنترل وزنه و احترام به محدودیتهای بدن، اصولی بودند که در تمرینهایش دیده میشدند.بدن او حاصل عجله نبود؛ نتیجه سالها سازگاری تدریجی عضلات و مفاصل با فشار تمرین بود. همین نگاه باعث شد فیزیک بدنیاش، ماندگار و متناسب باقی بماند.
حضور در فضای رقابتی؛ بیسروصدا اما قابل احترام
یزدان راد در رقابتهای بدنسازی ایران حضوری آرام و کمحاشیه داشت. او اهل جنجال و خودنمایی نبود و ترجیح میداد عملکردش بهجای حرف زدن، قضاوت شود. در فضایی که رقابت میتواند به تنش و حاشیه ختم شود، او نمونهای از یک ورزشکار حرفهای بود؛ کسی که نتیجه را میپذیرد، به رقیب احترام میگذارد و تمرکزش را روی مسیر شخصی خود حفظ میکند.
نقش غیررسمی اما اثرگذار در باشگاه
با گذشت زمان، یزدان راد برای بسیاری از بدنسازان جوانتر، به چهرهای قابل اتکا تبدیل شد. نه لزوماً بهعنوان مربی رسمی، بلکه بهعنوان کسی که تجربه زیسته داشت.
توصیههای او ساده بودند اما ریشهدار:
بدنسازی عجله ندارد، بدن را نباید قربانی نتیجه کوتاهمدت کرد و پیشرفت واقعی، حاصل استمرار است. این نگاه، تأثیری ماندگارتر از هر برنامه تمرینی آمادهای داشت.
بدنسازی بهعنوان سبک زندگی
برای یزدان راد، بدنسازی محدود به دوران جوانی یا مسابقه نبود. این ورزش به بخشی از سبک زندگیاش تبدیل شد؛ از نظم روزانه گرفته تا نگاهش به سختیها و چالشها. او باور داشت بدنسازی قبل از آنکه عضله بسازد، شخصیت میسازد؛ شخصیتی که یاد میگیرد با فشار کنار بیاید، شکست را بپذیرد و دوباره ادامه دهد.
چرا نامهای نسل قدیم کمتر دیده میشوند؟
با تغییر فضای رسانهای و ظهور نسل جدید ورزشکاران، بسیاری از چهرههای قدیمی به حاشیه رفتند. اما این بهمعنای کماهمیت بودن آنها نیست. یزدان راد نماینده نسلی است که پایههای بدنسازی ایران را بدون حمایتهای امروزی بنا کرد. نسلی که بیشتر عمل کرد تا دیده شود.
یزدان راد مبتلا به بیماری التهاب رگ و گرفتگی رگ بود، که پس از گذراندن یک دوره بیماری اقدام به انجام جراحی قلب، نمود. شایعات زیادی در خصوص ارتباط بیماری این ورزشکار و مصرف استروئیدها مطرح است. یزدان راد در چهاردهم مهرماه ۱۴۰۱ در سن ۵۸ سالگی بعد از گذراندن یک دوره بیماری قلبی درگذشت.
میراثی فراتر از مدال
امروز، نام یزدان راد بیش از آنکه یادآور یک قهرمانی خاص باشد، نماد یک نگاه اصیل به بدنسازی است؛ نگاهی که بر صبر، نظم و احترام به بدن تأکید دارد. میراث او در تجربههایی است که منتقل شده، در بدنسازانی که عجله نکردند و در این باور که قدرت واقعی، نتیجه سالها تعهد بیصداست. امروزه تمام بدنسازان ایرانی مدیون او هستند. وقتی هادی چوپان روی سن مسترالمپیا میدرخشد باید یادش باشد روزی یزدان راد بود که این راه را برای سایر ورزشکاران فراهم کرد. اگر او نبود شاید ورزش بدنسازی ایران به این مرحله از پیشرفت نمیرسد.
یزدان راد شاید ستاره پرزرقوبرق دنیای امروز نباشد، اما بخشی از ستونهای پنهان بدنسازی ایران است؛ ستونهایی که بدون آنها، این ورزش به جایگاه فعلیاش نمیرسید.
