نمایش قدرت دریایی ایران در جنوب؛ از پدافند دریاپایه تا موشکهای برد بلند صیاد ۳
زیسان: در شرایطی که ایالات متحده طی هفتههای اخیر با افزایش تحرکات نظامی در منطقه تلاش کرده بر فضای روانی تصمیمگیری در تهران اثر بگذارد، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با برگزاری رزمایشهای هدفمند، پیام روشنی از آمادگی عملیاتی خود ارسال کردند.
به گزارش زیسان، رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» از سوی نیروی دریایی سپاه و همچنین رزمایش مشترک ایران و روسیه، نشان داد که تهران نهتنها در حوزه دفاعی بلکه در عرصه تهاجمی نیز از ظرفیت بازدارندگی قابل توجهی برخوردار است. در ادامه، مهمترین محورهای این نمایش قدرت دریایی مرور میشود.
یک. پدافند دریاپایه؛ ستون فقرات راهبرد دفاعی
به گزارش زیسان، یکی از برجستهترین جلوههای رزمایشهای اخیر، تقویت مفهوم «پدافند دریاپایه» بود؛ راهبردی که نقش کلیدی در دکترین دفاعی ایران ایفا میکند. اساس این رویکرد بر مقابله نامتقارن با تهدیدات احتمالی در آبهای جنوبی کشور است.
مناطق تمرکز این راهبرد شامل خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و حتی اقیانوس هند میشود. در این چارچوب، دو بازوی اصلی فعالیت میکنند: نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
تمرکز نداجا بیشتر بر عملیات در آبهای عمیق و بهرهگیری از شناورهای سنگین است، در حالی که ندسا با اتکا به قایقهای تندرو و تاکتیکهای نبرد نامتقارن شناخته میشود. استفاده از زیردریاییها، شناورهای موشکانداز، موشکهای ضدکشتی و مینهای دریایی، همگی در قالب همین راهبرد ارزیابی میشوند.
دو. شناورهای رزمی راهبردی؛ قدرت تحرک و آتش
به گزارش زیسان، بخش مهمی از توان دریاپایه ایران به شناورهای موشکانداز بومی اختصاص دارد. در این میان، دو شناور راهبردی «شهید حسن باقری» و «شهید صیاد شیرازی» جایگاه ویژهای دارند.
این شناورها که از نخستین نمونههای بلندساخت صنایع دریایی سپاه محسوب میشوند، دارای بدنه کاتاماران پیشرفته هستند. برد عملیاتی آنها حدود ۵ هزار و ۵۰۰ مایل دریایی (نزدیک به ۹ هزار و ۵۰۰ کیلومتر) اعلام شده و با وزن تقریبی ۶۰۰ تن و چهار موتور قدرتمند، سرعتی در حدود ۳۲ نات دریایی دارند.
از نظر تسلیحاتی، این شناورها به موشکهای سطح به سطح با برد بیش از ۷۰۰ کیلومتر و سامانههای پدافند هوایی با برد بالای ۹۰ کیلومتر مجهزند. استفاده گسترده از آلیاژهای سبک در بدنه، قابلیت رزم نزدیک، امکان حمل سه شناور موشکانداز و یک بالگرد رزمی، بهرهمندی از سیلوهای عمودپرتاب برای موشکهای نواب و کروز ضدکشتی صیاد و همچنین تجهیز به سامانههای فریب چف و فلر، از دیگر ویژگیهای شاخص آنهاست.
سه. نخستین ناو پهپادبر ایرانی؛ گسترش عمق عملیات
به گزارش زیسان، الحاق ناو پهپادبر «شهید بهمن باقری» به سازمان رزم نیروی دریایی سپاه، نقطه عطفی در توسعه توان آفندی و پدافندی دریایی ایران به شمار میرود. بیش از یک سال از ورود این شناور به خدمت میگذرد و اکنون بهعنوان یکی از داراییهای راهبردی شناخته میشود.
این ناو با طول ۲۴۰ متر، عرض ۳۲ متر و وزن حدود ۴ هزار و ۲۰۰ تن، توان مداومت دریایی هزارروزه دارد و با سرعت ۲۲ گره دریایی حرکت میکند. تسلیحات آن شامل ۸ موشک پدافندی و ۸ موشک ضدکشتی است و از یک توپ ۳۰ میلیمتری و دو توپ ۲۰ میلیمتری عاصفه بهره میبرد.
از جمله قابلیتهای ویژه این ناو میتوان به برخورداری از گروه رزمی پهپادی (شناسایی و هجومی)، ناوگروه بالگردی پشتیبانی، تیم رزمی زیردریایی، باند پروازی ۱۸۰ متری، ۸ آشیانه دوطبقه و امکانات جنگ الکترونیک اشاره کرد. همچنین وجود بیمارستان تخصصی و زیرساختهای پشتیبانی سوخت، این شناور را به یک پایگاه متحرک دریایی تبدیل کرده است.
چهار. صیاد ۳- G ؛ جهش در پدافند برد بلند
به گزارش زیسان، رونمایی از موشک پدافندهوایی «صیاد ۳ G -» و شلیک آن از روی شناور شهید صیاد شیرازی در رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» بازتاب گستردهای داشت. این موشک عمودپرتاب با بردی در حدود ۱۵۰ کیلومتر، در رده میانبرد تا بلندبرد طبقهبندی میشود.
اهمیت این دستاورد در گذار پدافند دریایی ایران از دفاع نقطهای کوتاهبرد به ایجاد پوشش منطقهای نهفته است. صیاد ۳ G - قادر است حباب دفاع هوایی برای یک گروه شناوری ایجاد کند، بهصورت مستقل کشف و درگیری انجام دهد و به شبکه یکپارچه فرماندهی و کنترل متصل شود.
این قابلیتها موجب افزایش بقاپذیری شناورها در برابر تهدیداتی مانند جنگندهها، موشکهای کروز و پهپادها میشود و سطح جدیدی از دفاع لایهای در دریا را فراهم میکند.
پنج. سامانههای کوتاهبرد؛ لایه تکمیلی دفاع
به گزارش زیسان، در کنار سامانههای برد بلند، نیروهای مسلح ایران از مجموعهای از سامانههای کوتاهبرد برای تکمیل چتر دفاعی دریایی بهره میبرند. موشک «نواب» بهعنوان نمونهای عمودپرتاب روی برخی شناورهای کلاس شهید سلیمانی نصب شده است.
سامانه «محراب» که نسخه بومیشده موشک HAWK محسوب میشود، با برد حدود ۵۰ کیلومتر روی ناوچههای کلاس موج مانند جماران و دنا به کار گرفته شده است. همچنین «صیاد ۲» بهعنوان نسخه ارتقایافته خانواده صیاد در همین شناورها مشاهده میشود.
در حوزه توپخانه نیز سامانههایی مانند «فجر ۲۷» با کالیبر ۷۶ میلیمتر، «فتح» ۴۰ میلیمتری و سامانههای دفاع نزدیک همچون کمند (AK-۶۳۰) وظیفه مقابله با تهدیدات نزدیک را برعهده دارند.
در مجموع، ترکیب این لایههای دفاعی و تهاجمی نشان میدهد که ایران در مسیر تقویت بازدارندگی دریایی، راهبردی چندلایه و متکی بر بومیسازی تجهیزات را دنبال میکند؛ راهبردی که پیام آن برای هر بازیگر متخاصم در منطقه روشن است.
