زهران ممدانی از محلهای مهاجرنشین تا کاخِ شهرداری!
زیسان: زهران کوامۀ ممدانی (Zohran Kwame Mamdani) یکی از چهرههای جوان و برجستهٔ جریان ترقیخواه در سیاست ایالات متحده است که در مدت کوتاهی توانست از نمایندگی مجلس ایالتی نیویورک به مرکز توجه ملی راه پیدا کند و در انتخابات ۲۰۲۵ بهعنوان شهردارِ نیویورک انتخاب شود — پیروزیای که از نظر نمادین و سیاسی اهمیت زیادی داشت.
۱. کودکی، تبار و تحصیل
زهران ممدانی در ۱۹۹۱ در کمپالا (اوگاندا) زاده شد و در سنِ هفت سالگی همراه خانواده به نیویورک مهاجرت کرد. او در مدارس عمومیِ نیویورک درس خواند، از جمله دبیرستانِ علومِ برانکس (Bronx High School of Science)، و سپس مدرک کارشناسی در رشتهٔ مطالعات آفریقایی (Africana Studies) را از کالج Bowdoin گرفت. خانوادهٔ او ترکیبی از محیط فرهنگی و دانشگاهی بود: پدرش محمود ممدانی استاد دانشگاه و مادرش میرا نایر فیلمسازِ شناختهشده است — زمینهای که شکلدهندهٔ آگاهی سیاسی و فرهنگی او بوده است.
۲. ورود به سیاست و فعالیتهای اولیه
قبل از ورود رسمی به سیاست انتخاباتی، ممدانی در جنبشهای اجتماعی و سازمانهای مدنی فعالیت داشت، از جمله کار بر روی موضوعات مسکن، خدمات شهری و حملونقل عمومی. او همچنین در فضای رسانهای و فرهنگی فعال بود (از جمله سابقهای در موسیقی تحت یک نام هنری در گذشته)، اما نقطهٔ عطفِ رسمیِ سیاسی او پیروزی در انتخاباتِ مجلسِ ایالتی نیویورک برای حوزهٔ ۳۶م (که محلهٔ آستوریا در کوئینز را در بر میگرفت) بود؛ او از ژانویهٔ ۲۰۲۱ وارد مجمع ایالتی شد و با بهکارگیری شعارهای عدالتِ اقتصادی و حقوقِ اجتماعی خود را مطرح کرد.
۳. شعارها، برنامهها و هستهٔ ایدئولوژیکِ کمپینِ شهرداری
ممدانی بهعنوان یک «سوسیالیستِ دموکراتیکِ» ترقیخواه، روی چند محورِ کلیدی تأکید کرد که بخش بزرگی از پیامِ انتخاباتیاش را شکل داد: مقرونبهصرفهسازیِ مسکن (از جمله پیشنهاداتی نظیر «فریزِ اجاره» یا مکانیسمهای جدیتر برای کنترل افزایش اجارهها)، توسعهٔ حملونقلِ عمومیِ ارزان یا رایگان در برخی حوزهها (مثل اتوبوسهای رایگان یا افزایش دسترسی)، مراقبتِ رایگانِ روزانهٔ کودک و افزایش بار مالیات بر میلیاردرها و شرکتها برای تأمینِ این خدمات. کمپین او با تکیه بر نیروی عظیم داوطلبان جوان، جمعآوری کمکهای خردِ زیاد و حمایتِ گروهها و چهرههای ترقیخواه ملی، توانست توجه رأیدهندگان شهری را جلب کند.
۴. چگونه پیروز شد؟ ترکیبِ تاکتیکهای انتخاباتی، اتحادها و زمانِ مناسب
پیروزیِ ممدانی در مسیر شهرداری محصولِ چند عاملِ همزمان بود:
شبکهٔ گستردهٔ رأیدهندگانِ خرد و سازماندهیِ متشکلِ میدانی: کمپینِ او روی جمعآوری هزاران کمکِ کوچک از اهداکنندگان متعدد و بسیجِ حجم زیادی از داوطلبان تمرکز کرد که باعثِ نفوذِ آرایِ قوی در محلات و میانِ رأیدهندگانِ جوان شد.
پیامِ قوی دربارهٔ هزینهٔ زندگی و خدمات عمومی: شعارهای ملموسِ او (مثل اتوبوسِ رایگان، مراقبتِ کودکِ رایگان، و سیاستهای مسکنی) بهخاطر بحرانِ هزینههای زندگی در نیویورکِ ۲۰۲۵ برای شمار زیادی از شهروندان قابل لمس بود.
حمایتِ سازمانها و اتحادهای محلی/ملی: گرفتن ردهبندی و حمایت از گروههایی مانند Working Families Party و دریافتِ حامیان برجستهٔ پیشرو در جناحِ چپِ حزب دموکرات به او اعتبار و شبکهٔ سازمانی داد.
استفاده از فضای رسانهای و شکستِ رقبای سنتی در جذب رأیِ تغییرخواه: رقابتِ اولیه و مناظرات، مسئلهٔ مواضعِ او دربارهٔ مسائلِ بینالمللی و اتهامات/حواشی علیهاش را نیز بهوجود آورد، اما در مجموع پیامِ اقتصادی-اجتماعیِ او توانست تودهٔ قابلتوجهی را جذب کند. در مجموعِ سیستمِ رأیگیریِ شهری (از جمله شمارشِ آرایِ انتخاباتی و فرایندهای مرتبط) و آرایشِ رقبای اصلی، شرایط برای پیروزی او فراهم شد.
۵. موانع، انتقادها و مناقشات
در طولِ رقابتها، ممدانی با انتقادهایی روبهرو شد: برخی نهادها و چهرهها او را به ضعف در تجربهٔ اجرایی متهم کردند و پروندههایی از حملات تبلیغاتی (برخی را متهم به اسلامستیزی یا دستکاریِ تصویر او کردند) شکل گرفت. او همچنین بهدلیل مواضعِ مشخص دربارهٔ مسائل بینالمللی—مخصوصاً خاورمیانه—مورد سؤال و حمله قرار گرفت؛ با این حال توانست پشتیبانیِ بخشِ بزرگی از رأیدهندگانِ شهری را حفظ کند.
۶. پیامدِ پیروزی و چشماندازِ پیشِ رو
انتخابِ ممدانی بهعنوانِ شهردارِ نیویورک نمادین است — او نخستین شهردارِ مسلمان/جنوبِ آسیاییِ شهرِ بزرگِ آمریکا در یک دورهٔ معاصر محسوب میشود —، اما واقعیتِ مدیریتِ شهری در شهری با بیش از ۸ میلیون جمعیت چالشهای عظیمی را پیشِرو میگذارد: تأمینِ بودجهٔ برنامههای وعدهدادهشده، کار با نهادهای شهری و ایالتی، مدیریتِ انتظاراتِ عمومی، و برخورد با مخالفان سیاسی داخلی و در سطح فدرال. اکنون سنجشِ واقعیِ تواناییِ او در تبدیلِ وعدهها به سیاستهای اجرایی و عملیاتی است که زندگیِ روزمرهٔ نیویورکیها را تغییر دهد.
زوهران ممدانی نمونهای است از نسلِ جدیدِ سیاستورزانِ شهری که توانستهاند با ترکیبِ پیامِ عدالتِ اقتصادی، سازماندهیِ قویِ مردمی و بهرهگیری از شبکههای حمایتیِ ترقیخواه، مجاری سیاسی قدیمی را به چالش بکشند و در مقیاسِ بزرگتری به قدرت برسند. پیروزیاش پرسشِ مهمی پیشِ روی مخاطبان و ناظران میگذارد: آیا مدلِ سیاستِ ترقیخواهِ او میتواند در عملِ حکمرانی شهری موفق شود؟ پاسخِ این سؤال در سالهایِ پیشِ رو روشن خواهد شد.
